این بسته شامل 6 پایان نامه در زمینه طراحی داخلی سرای سالمندان می باشد که به صورت فایل word و pdf در اختیار شما قرار میگیرد.

تمامی پایان نامه ها مربوط به سال 90 به بعد می باشد.

مجموعه سرای بزرگان (خانه سالمندان) با بهره‌گیری از ویژگی‌های روانشناسی محیطی

چکیده

رفتار حرکتی ابزار ارزشمندی در حفظ سلامت جسمانی و روانی افراد است، فقر حرکت و فشارهای عصبی از مشکلات اصلی افراد علی الخصوص سالمندان در جامع امروزی است، سالمندی به دوره ای از زندگی اطلاق می شود که با کاهش تدریجی سیستم های عملکردی بدن همراه است، بنابراین به مدد برنامه ریزی و ساخت محیط مبنی بر عوامل موثر در برقراری مولفه‌های موثر در ارتقاء رفتار حرکتی می توان تا حدی سلامت جسمی را تأمین از بروز ناهنجاری های روحی و روانی جلوگیری نمود. سرای سالمندان مکانی است که به تعاملات اجتماعی بین همسالان و دوست یابی آن ها، بهداشت و درمان (سلامت) و کسب مهارت کمک می‌کند. برای این منظور ابتدا با مطالعات کتابخانه ای به بررسی مفاهیم سالمند، سرای سالمند، محیط، روانشناسی محیطی و تأثیر متقابل محیط بر عملکرد افراد می پردازد به عبارت بهتر مطالعات حول شناخت صحیح نیازهای سالمندان علی‌الخصوص نیازهای روانی انجام شد، سپس با استفاده از مصادیق داخلی خارجی (مشاهدات میدانی مصادیق داخلی)، مولفه‌های موثر معماری و روانشناسی محیطی مستخرج از بخش قلب، در جهت افزودن عناصر رفاهی، آسایشی و درمانی، تعامل پذیری فضا، و در غایت مکانی جهت آرامش و زندگی سالمندان است، بررسی و به‌صورت تطبیقی بازخوانی شد، سپس بامطالعه‌ی محدوده ی موردنظر برای طراحی سرای سالمندان (منطقه ی 22 شهرداری تهران) مولفه‌های موثر در تأثیرگذار بر سایت به دست می آید، درنهایت از ماحصل مجموع مطالعات شامل برنامه ی عملکردی و فیزیکی است، که خود بیانگر فضاها و بخش های موردنیاز سالمندان و چگونگی تأمین رفتارهای پیش‌بینی‌شده ی آن ها است، بدین ترتیب امکان تجربه ی جدید در مکانی مبتنی بر روانشناسی محیطی برای سالمندان فراهم می آید.

فهرست مطالب
فصل اول (مطالعات پایه) 8
1-1-تعریف مسئله 9
1-2-سؤالات پژوهش 9
1-2-1-پرسش‌های فرعی 9
1-3-اهداف پژوهش 9
1-4-روش تحقیق و فنون اجرایی طرح 10
1-5-پیشینه تحقیق 10

فصل دوم (مبانی نظری) 13
2- مقدمه 14
2-1-تعریف محیط 14
2-2-اهمیت محیط 15
2-3-انواع محیط 15
2-4-تعریف محیط ازنظر جان لنگ 15
2-5-ادراک 16
2-6-نظریه‌های ادراك 16
2-7-نظریه گشتالت ادراک 16
2-8-نظریه کنش متقابل ادراک 18
2-9-عامل انسان-محیط 18
2-10-راه‌های ارتباط انسان و محیط 19
2-11-فضای دیداری 19
2-11-1- فضای شنیداری و تأثیرات متقابل انسان و محیط 20
2-12-فرايند شکل‌گیری ادراک انسان از محیط پیرامون 20
2-13-رفتار 21
2-14-فرآیندهای بنیادین رفتار انسان 21
2-15-رويکردهاي چهارگانه رابطه محيط و رفتار انسان 22
2-15-1-رويکرد اختياري 22
2-15-2-رويکرد امکان گرا 22
2-15-3-رويکرد احتمال گرا 22
2-15-4-رويکرد جبري 23
2-16-فشار محیطی 23
2-17-استرس‌زاى محيطى 24
2-18-تاریخچه روانشناسی 24
2-19-نیازهای انسان 25
2-20-مکاتب روانشناسی 26
2-21-زمینه‌های تخصصی روانشناسی 27
2-22-روانشناسی محیط 28
2-23-ارتباط روانشناسی و محیط 29
2-24-تاریخچه روانشناسی محیطی 29
2-25-اهمیت شرایط محیطی از دیدگاه مکاتب مختلف روانشناسی 29
2-26-روش‌ها و گرایش‌ها 30
2-27-کاربرد روان‌شناسی محیطی در معماری 30
2-27-1-نقش درک محیط در طراحی 31
2-28-انسان و روانشناسی محیط 32
2-29-قرارگاه رفتاری 32
2-30-تصویر ذهنی 32
2-30-1-ارتباط تصویر ذهنی بافرم 33
2-30-2-عوامل تأثیرگذار بر تصویر ذهنی 33
2-30-3-عوامل اصلی که منجر به شکل‌گیری تصویر ذهنی از فضا می‌گردند 35
2-30-3-1-حرکت 35
2-30-3-2-زمان 35
2-30-3-3-حرکت پیاپی در فضا 35
2-31-تطبیق‌پذیری و انعطاف‌پذیری 35
2-32-خلوت 36
2-33-ازدحام 36
2-34-فضای شخصی 36
2-34-1-شخصی‌سازی و فضای شخصی شده 37
2-35-قلمروپایی 37
2-35-1-نظام قلمروهای انسانی 37
2-36-فضاهای قابل دفاع 37
2-37-تفاوت‌های فردی در خلوت جویی 38
2-38-فضای اجتماعی 38
2-38-1-فضای اجتماع‌پذیر و فضای اجتماع ناپذیر 38
2-38-2-کنترل قلمرو و تعامل اجتماعی 38
2-38-3-مجاورت کارکردی و الگوهای تعامل 38
2-39-تعلق به مکان 38
2-40-تعریف سالمند 39
2-41-جمعیت سالخورده 39
2-42-سالمندان و جامعه 40
2-43-نظر اسلام درباره سالمندان 40
2-44-مشکلات سالمندان 41
2-45-یاز سالمندان 41
2-46-توجه به نیازهای روانی سالمندان 43
2-47-خانه سالمندان 43
2-48-توجه به‌سلامت سالمندان 43
2-49-توجه به نیازهای طبی سالمندان 44
2-50-مزایای آسایشگاه سالمندان 44
2-51-معایب آسایشگاه سالمندان 44
2-52-جمع‌بندی و نتیجه‌گیری 45

فصل سوم (شناخت بستر طرح) 46
2-مقدمه 47
3-1-معرفی منطقه 22 تهران 47
3-2-بستر جغرافیایی 50
3-3-بستر اقلیمی 51
3-4-بستر اجتماعی 52
3-5-بستر تاریخی 54
3-6-موقعيت ارتباطي 55
3-7-کاربری‌ها 56
3-8-تحلیل سایت 57
3-9-موقعیت سایت و هم‌جواری‌ها 58
3-10-جمع‌بندی و نتیجه‌گیری 58

فصل چهارم (بررسی مصادیق) 59
4-مقدمه 60
4-1-آسایشگاه کهریزک 60
4-1-1-واحد اداری 61
4-1-2-انفورماتیک (کامپیوتر) 61
4-1-3-تدارکات 61
4-1-4-خوابگاه مددجویان 62
4-1-5-مجموعه بخش‌های درمانی 63
4-1-6-واحد اجرایی 63
4-1-7-زیباسازی و فضای سبز 64
4-1-8-نقلیه 65
4-1-9-واحد بازرسی 66
4-1-10-واحد درمانی 66
4-1-11-واحد توان‌بخشی 67
4-1-12-واحد فرهنگی 69
4-1-13-مجتمع ورزشی 69
4-2-آسایشگاه فرزانگان 70
4-3-خانه و بیمارستان سالمندان Mornington 74
4-4-خانه سالمندان شهر برن 77
4-5-خانه‌ی سالمندان گیلد 80
4-6-جمع‌بندی و نتیجه‌گیری 82

فصل پنجم (برنامه عملکردی و برنامه فیزیکی) 83
5-مقدمه 84
5-1-فرايند تعیین برنامه بر اساس روانشناسي محيطي و با توجه به نيازهاي سالمندان 84
5-2-نقش طراحان در ایجاد فضای مناسب سالمندان 86
5-3-محل قرارگیری پروژه 87
5-4-فضاهای اجتماعی 88
5-4-1-سالن‌ها و اتاق نشیمن خانه سالمندان 90
5-4-2-بخش نگهداری روزانه و هفتگی 90
5-4-3-ورودی 91
5-4-4-سالن ملاقات 92
5-5-فضاهای باز عمومی 92
5-5-1-فضای سبز 93
5-6-فضاهای خصوصی 94
5-6-1-اتاق‌های سالمندان 96
5-6-2-دستشویی و توالت‌ خانه سالمندان 96
5-7-فضاهای فراغت 96
5-8-فضاهای رفاهی 97
5-8-1-رستوران 97
5-8-2-چایخانه و کافه‌تریا 97
5-8-3-نمازخانه 97
5-9-فضاهای آموزشی 97
5-9-1-کتابخانه 97
5-10-فضاهای ورزشی 98
5-11-فضاهای ارتباطی 98
5-11-1-راهروها 98
5-11-2-پله‌ها 99
5-11-3-سطح شیب‌دار 99
5-11-4-آسانسور 100
5-12-فضاهای اداری 100
5-12-1-معاونت اداری مالی 100
5-12-2-قسمت‌های عمومی اداری 100
5-13-دکوراسیون داخلی 101
5-13-1-رنگ‌آمیزی 102
5-14-جمع‌بندی و نتیجه‌گیری 104
5-15-رنامه فيزيكي سراي سالمندان 104

فصل ششم (طراحی) 110
منابع 115

فهرست تصاویر
تصویر 1. تأثیرات فشار محیطی بر فرد 24
تصویر 2. نیازهای انسان‌ها 26
تصویر 3. معرفی منطقه 22 تهران 47
تصویر 4. معرفی منطقه 22 تهران 47
تصویر 5. نمایی از دریاچه چیتگر 48
تصویر 6. نمایی از دریاچه چیتگر 48
تصویر 7. برج‌های هم‌جوار سایت 48
تصویر 8. معرفی منطقه 22 تهران 49
تصویر 9. معرفی منطقه 22 تهران 49
تصویر 10. نقشه محدوده منطقه 22 تهران 50
تصویر 11. موقعیت ارتباطی منطقه 22 تهران 55
تصویر 12. معرفی معابر طرح تفصیلی منطقه 22 تهران 55
تصویر 13. دسترسی‌ها در منطقه 22 تهران 55
تصویر 14. معرفی معابر درجه‌یک و … منطقه 22 تهران 56
تصویر 15. معرفی کاربری‌ها منطقه 22 تهران 56
تصویر 16. تحلیل سایت 57
تصویر 17. دید به سایت 57
تصویر 18. موقعیت سایت و هم‌جواری‌ها 58
تصویر 19. آسایشگاه کهریزک 60
تصویر 20. تصاویر خارجی و داخلی از آسایشگاه کهریزک 60
تصویر 21. تصاویری از بخش¬های تدارک آسایشگاه کهریزک 62
تصویر 22. بخشی از فضای سبز آسایشگاه کهریزک 65
تصویر 23. تصاویر مربوط به بخشی از واحدهای توانبخشی آسایشگاه کهریزک 67
تصویر 24. کارگاههای آسایشگاه کهریزک 68
تصویر 25. بخشی از فضای فرهنگی آسایشگاه کهریزک 69
تصویر 26. مجتمع ورزشی آسایشگاه کهریزک 70
تصویر 27. پلان آسایشگاه فرزانگان 70
تصویر 28. تصاویر خارجی و داخلی آسایشگاه فرزانگان 71
تصویر 29. فضای سبز آسایشگاه فرزانگان 71
تصویر 30. بخشی از ارائه خدمات درمانی در آسایشگاه فرزانگان 72
تصویر 31. برخی از تعاملات بین افراد در آسایشگاه فرزانگان 73
تصویر 32. نمای خارجی و داخلی خانه و بیمارستان Motrnington 74
تصویر 33. پلان طبقه¬ی اول خانه و بیمارستان Mornington 75
تصویر 34. سایت پلان خانه و بیمارستان Mornington 75
تصویر 35. نمایی از پنجره¬های خانه و بیمارستان Mornington 76
تصویر 36. مصالح به کاررفته در خانه و بیمارستان Mornington 76
تصویر 37. نمای خارجی خانه¬ی سالمندان شهر برن 77
تصویر 38. خانه سالمندان شهر برن 77
تصویر 39. پلان طبقه¬ی همفک خانه¬ی سالمندان شهر برن 78
تصویر 40. پلان طبقات خانه¬ی سالمندان شهر برن 78
تصویر 41. نمونه¬ای از ارتباط بصری خانه¬ی سالمندان شهر برن 79
تصویر 42. نمای خارجی خانه¬ی سالمندان گیلد 80
تصویر 43. پلان و نمای خانه¬ی سالمندان گیلد 80
تصویر 44. مصالح مورد استفاده در نمای خارجی در خانه¬ی سالمندان گیلد 81
تصویر 45. چشم¬انداز به بیرون ساختمان خانه¬ی سالمندان گیلد 81
تصویر 46. محدوده مناسب جهت كاشت درخت چنار در شهر تهران 94

فهرست جدول¬ها
جدول 1. ماهیت رویکرد جبری (دسترسی در گوگل) 23
جدول 2. عوامل تأثیرگذار بر تصویر ذهنی 34
جدول 3. معرفی رفتارها در موقعیت مکانی 3 87
جدول 4. فهرست نهایی گیاهان پیشنهادی 93
جدول 5. فهرست نهايي گياهان هوای پاک 93
جدول 6. گروه فضاهای اصلی سرای سالمندان 104
جدول 7. گروه فضاهای وابسته به اصلی در سرای سالمندان 107
جدول 8. گروه فضاهای عمومی در سرای سالمندان 108

فهرست دیاگرام
دیاگرام 1. نظریه¬ی گشتالت ادراک 17
دیاگرام 2. عوامل تأثیرگذار بر تصویر ذهنی 34
دیاگرام 3. ارزیابی رفتاری سرای سالمندان بر اساس روانشناسی محیطی 85
دیاگرام 4. تمایلات اجتماعی در سرای سالمندان 89
دیاگرام 5. مؤلفه‌های محیطی مؤثر بر سطح فعالیت جمعی موجود در سرای سالمندان 89

طراحی داخلی سرای سالمندان در خانه‌ی پروفسور عدل

چکیده

در پی افزایش روند سپردن سالمندان به سراهای سالمندان در سال‌های اخیر موضوع طراحی معماری و معماری داخلی این فضاها برای افزایش کیفیت زندگی سالمندان موردتوجه قرار گرفته است. موضوع این پایان نامه طراحی داخلی سرای سالمندان است و پرسشی که به دنبال رسیدن به پاسخ آن هستم این است که: “طراحی داخلی مناسب خانه ی سالمندان برای ایجاد زندگی توأم با امنیت و آرامش برای ساکنانش در اثر تاریخی خانه عدل چگونه باید باشد؟” رساله ی پیش رو برای رسیدن به پاسخ پرسش یاد شده دارای شش فصل است: در فصل اول، به روش تحقیق، شاملِ پرسش اصلی، اهداف، کارآمدی، پیشینه و فرضیه ی تحقیق، اشاره شده است.در فصل دوم به شناخت سالمند و ویژگی های جسمی و روانی وی و مشکلات و ضعف ها و خطراتی که وی را تهدید می کند پرداخته شده است. در فصل سوم به شناخت فضاهای سرای سالمندان و ضوابط و استانداردهای لازم در هر یک از آنها متناسب با ویژگی های خاص سالمندان اشاره شده است.در فصل چهارم نمونه هایی از خانه های سالمندان در ایران و جهان بررسی شده اند و نقاط قوت و ضعف، ابتکارات طراح و امکانات خاص و ویژه ای که در اختیار کاربران قرار می دهند، ارزیابی شده اند.در فصل پنجم با توجه به این موضوع که طراحی در خانه‌ی پروفسور عدل که اثری مربوط به دوره ی پهلوی اول است، انجام خواهد شد، جهت آشنایی با مبانی تغییر کاربری در یک زمینه ی تاریخی و احیای مجدد اثر، آرا و نظریات متفاوت نظریه پردازان و ضوابط و منشورهای جهانی برای ایجاد ساختاری جدید در یک زمینه ی تاریخی پرداخته شده است.در انتها و در فصل ششم این پایان‌نامه با استفاده از نتایج به دست آمده و شناخت سایت و بستر، طراحی داخلی سرای سالمندان انجام می شود؛ که با بیان ایده ها و راهکارهای طراحی و ارائه ی مدارک کافی به معرفی طرح، پرداخته خواهد شد.

چکیده ‌أ

فصل اول: طرح تحقیقی 3
1-1- بیان مسئله 4
1-2- پیشینه تحقیق 5
1-3- اهداف و ضرورت تحقیق، کارآمد بودن موضوع 6
1-4- فرضیه و سؤالات کلیدی تحقیق 6
1-5- روش تحقیق 7

فصل دوم: دوران سالمندی و ویژگی‌های آن 8
2-1- بخش اول: سالمندی، ساختار جمعیت و لزوم ایجاد خانه سالمندان 9
2-1-1- نیازهای سالمندان 10
2-1-2- محیط زندگی سالمندان 12
2-1-3- ساختار جمعیتی کشورهای جهان 15
2-1-4- جمعیت سالمندان در ایران 17
2-1-5- خانه¬ی سالمندان، تاریخچه و لزوم ایجاد آن 18
2-2- بخش دوم: ویژگی‌های فیزیکی و روانی سالمندان و توصیه‌های طراحی جهت رفع نیازهای آنان 23
2-2-1- ویژگی‌های جسمانی و نکات طراحی مرتبط با آن 25
2-2-2- آسایش حرارتی و برودتی سالمندان 31
2-2-3- نورپردازی مناسب جهت ارتقای عملکرد بینایی در سالمندان 32
2-2-4- رنگ‌آمیزی مناسب جهت جلوگیری از خطرات و بهبود روحیه¬ی سالمند 34
2-3- بخش سوم: ویژگی‌های روانی، احساسی و شخصیتی سالمندان 37
2-3-1- جنبه‌های زیست‌شناختی 38
2-3-2- جنبه‌های روان‌شناختی 38
2-3-3- جنبه‌های جامعه‌شناختی 40
جمع‌بندی 41

فصل سوم: رهنمودهای طراحی خانه‌های سالمندان 42
3-1- بخش اول: آشنایی با فضاهای خانه‌ی سالمندان و ویژگی‌های آن‌ها 43
3-1-1- فضاهای عمومی سرای سالمندان 44
3-1-2- فضاهای خصوصی سرای سالمندان 54
3-1-3- فضاهای خدماتی و اداری سرای سالمندان 57
3-1-4- ویژگی¬های عناصر معماری داخلی در فضاهای سرای سالمندان 62
3-2- بخش دوم: سرانه‌های پیشنهادی برای خانه سالمندان 68
جمع¬بندی 72

فصل چهارم: بررسی نمونه‌های موردی 73
4-1- بخش اول: نمونه‌های خارجی 74
4-1-1- آسایشگاه مسکونی کاپلان فامیلی 74
4-1-2- مرکز سالمندان مارشز اج 80
4-1-3- مرکز سالمندان هارت اند هوم 85
4-2- بخش دوم: نمونه‌های داخلی 90
4-2-1- مرکز توان‌بخشی و نگهداری سالمندان فرزانگان 90
4-2-2- مرکز توان‌بخشی و نگهداری سالمندان توحید 93
جمع‌بندی 97

فصل پنجم: طراحی در زمینه‌ی تاریخی و شناخت بستر طراحی 98
5-1- بخش اول: اثر تاریخی و مبانی نظری مرمت 99
5-1-1- نقش شخصیت‌ها و نظریه‌هایشان در سیر تکاملی تفکر مرمت و آشنایی با دیدگاه‌ها 99
5-1-2- زمینه¬ی ایجاد منشورها و قطعنامه‌ها 102
5-1-3- مرمت 102
5-1-4- اقدامات متفاوت در برخورد با اثر تاریخی 103
5-2- بخش دوم: ساختارهای جدید در زمینه‌ی تاریخی 107
5-2-1- رویکردهای جهانی به حضور ساختارهای جدید در زمینه‌ی تاریخی 108
5-2-2- خصوصیت زمینه‌ی تاریخی 113
5-2-3- تغییر کاربری و چگونگی باززنده سازی یک اثر تاریخی 115
5-2-4- جایگاه طراحی داخلی در فرایند باززنده سازی بناهای تاریخی 116
5-3- بخش سوم: آشنایی با خانه‌ی پروفسور عدل و معماری زمان آن 119
5-3-1- خانه¬ی پروفسور عدل 119
5-3-2- نیکلای مارکف 123
5-3-3- زمینه‌های مؤثر بر معماری مارکف 124
5-3-4- معماری نیکلای مارکف 127
جمع¬بندی 128

فصل ششم: طراحی 129
6-1- ایده‌ها و روند طراحی پلان و نما 130
6-2- معماری داخلی فضاها و ویژگی‌های آن‌ها 132

فهرست منابع 137

پیوست 1: مدارک طراحی 142

فهرست اشکال

شکل 1 – استفاده از دستگیره‌ها در حمام و توالت برای سالمندان 60
شکل 2 – ایجاد فضایی در کنار در برای سهولت استفاده‌ی افراد دارای صندلی چرخ‌دار 63
شکل 3 – نمای بیرونی مجموعه‌ی کاپلان فامیلی 76
شکل 4 – محوطه و دورنمای کاپلان فامیلی 76
شکل 5 – نشیمن مرکز سالمندان کاپلان فامیلی 77
شکل 6 – فضای نشستن، مرکز سالمندان کاپلان فامیلی 77
شکل 7 – کتابخانه مرکز سالمندان کاپلان فامیلی 78
شکل 8 – اتاق خواب مرکز سالمندان کاپلان فامیلی 78
شکل 9 – آشپزخانه مرکز سالمندان کاپلان فامیلی 78
شکل 10 – اتاق نشیمن مرکز سالمندان کاپلان فامیلی 79
شکل 11 – پلان طبقه¬ی همکف مرکز سالمندان کاپلان فامیلی 79
شکل 12 – نمای خارجی مرکز سالمندان مارشز اج 82
شکل 13 – نمای خارجی مرکز سالمندان مارشز اج 82
شکل 14 – سالن غذاخوری و نشیمن مرکز مارشز اج 82
شکل 15 – آشپزخانه و غذاخوری مرکز مارشز اج 83
شکل 16 – پلان همکف قسمت سالمندان وابسته و مبتلا به آلزایمر 83
شکل 17 – دید پرنده از مرکز سالمندان مارشز اج 84
شکل 18 – اتاق خواب سالمندان ساکن مرکز مارشز اج 84
شکل 19 – آشپزخانه مرکز سالمندان مارشز اج 84
شکل 20 – دید پرنده از مرکز سالمندان ون ورت 86
شکل 21 – سالن عمومی و مرکز تجمع مرکز سالمندان ون ورت 87
شکل 22 – سالن عمومی و مرکز تجمع مرکز سالمندان ون ورت 87
شکل 23 – سالن غذاخوری مرکز سالمندان ون ورت 87
شکل 24 – نشیمن مرکز سالمندان ون ورت 88
شکل 25 – کتابخانه مرکز سالمندان ون ورت 88
شکل 26 – پلان همکف مرکز سالمندان ون ورت 89
شکل 27 – نمای بیرونی مرکز سالمندان فرزانگان 90
شکل 28 – نشیمن مرکز سالمندان فرزانگان 91
شکل 29 – سالن غذاخوری مرکز سالمندان فرزانگان 92
شکل 30 – محوطه‌ی بیرونی مرکز سالمندان توحید 95
شکل 31 – اتاق فیزیوتراپی مرکز سالمندان توحید 95
شکل 32 – حیاط و فضای سبز مرکز سالمندان توحید 95
شکل 33 – فضای نشستن مرکز سالمندان توحید 96
شکل 34 – عکس هوایی از خانه عدل 119
شکل 35 – نمای جبهه¬ی غربی خانه¬ی عدل 120
شکل 36 – سایت پلان خانه عدل 120
شکل 37 – پلان طبقه همکف خانه عدل 121
شکل 38 – نمای جنوبی خانه¬ی عدل 121
شکل 39 – تراس جبهه¬ی شرقی خانه¬ی عدل 122
شکل 40 – شومینه¬ی یکی از اتاق¬های خانه¬ی عدل 123
شکل 41 – مراحل الحاق بنای جدید به بنای تاریخی 130
شکل 42 – دیاگرام پراکندگی فعالیت¬ها 131
شکل 43 – کفسازی جهت ایجاد ریتم و مسیریابی 132
شکل 44 – ورودی بنای تاریخی 133
شکل 45 – استفاده از تزئینات بنای تاریخی 134
شکل 46 – نشیمن جهت انجام بازی¬های فکری 135
شکل 47 – نشیمن عمومی 135

فهرست اشکال

شکل 1- دید پرنده از مجموعه 143
شکل 2- پرسپکتیو از ضلع جنوب غربی مجموعه 143
شکل 3- پرسپکتیو از ضلع شرقی ساختمان الحاقی 143
شکل 4- نماهای شرقی و شمالی 144
شکل 5- نماهای غربی و جنوبی 144
شکل 6- استراحتگاه راهرو خارجی 144
شکل 7- راهرو اتصال دهنده خارجی 145
شکل 8- ورودی مجموعه تاریخی 145
شکل 9- راهروی نشیمن 145
شکل 10- پلان نشیمن 146
شکل 11- پرسپکتیو از نشیمن بخش تاریخی 146
شکل 12- نشیمن 146
شکل 13- نشیمن 147
شکل 14- اتاق مطالعه 147
شکل 15- اتاق مطالعه 147
شکل 16- سالن غذاخوری 148
شکل 17- سالن غداخوری 148
شکل 18- اتاق خواب 148
شکل 19- اتاق خواب 149
شکل 20- پلان اتاق خواب 149
شکل 21 – پلان زیر زمین، مقیاس 1:400 150
شکل 22 – پلان طبقه همکف، مقیاس 1:400 151
شکل 23 – پلان طبقه اول، مقیاس 1:400 152
شکل 24 – نمای شمالی 153
شکل 25 – نمای جنوبی 153
شکل 26 – نمای غربی 154
شکل 27 – نمای شرقی 154
شکل 28 – مقطع از نشیمن بخش تاریخی 155

فهرست جداول

جدول 1 – توزیع فراوانی علل و محل وقوع حادثه سقوط سالمندان در منزل 27
جدول 2 – سرانه‌های خانه¬ی سالمندان 69
جدول 3 – توافق‌نامه‌های بین‌المللی به حضور ساختارهای جدید در زمینه تاریخی 110
جدول 4 – طرح احیا 118

معماری داخلی فضای سکونت سرای سالمندان، رویکرد علوم رفتاری؛ بخش عملی: طراحی داخلی بخش گل‌ها، مجموعه خیریه کهریزک کرج

چکیده

سالمندان، به عنوان گروهی از انسان‌ها که پا به سن گذاشته‌اند و به تبع آن، نیازهای جسمی و روحی متفاوتی را تجربه می‌کنند شناخته می‌شوند از این رو، شناخت دقیق و صحیح نیازهای آنها در راستای طراحی محیط پاسخگو به نیازهای جسمی و روحی ایشان حائز اهمیت است؛ که این امر، یعنی شناخت نیازهای سالمندان به طور مطلوب، تنها از طریق بررسی سازوکار چگونگی دریافت آنها از محیط به دلیل تغییرات روحی و فیزیکی همبسته با افزایش سن امکان‌پذیر است هدف این رساله، بررسی سالمند ایرانی به عنوان عضوی از جامعه با طیف نیازهای متفاوت و به تبع آن ارائه راهکار به منظور رسیدن به طراحی موفق فضاهای سکونت سالمندان بر مبنای پاسخگویی به نیازهای ایشان استفصل اول، شامل معرفی مبانی و مقدمات شناخت موضوع، از قبیل معرفی سالمند به عنوان کاربر و اصول روانشناسی به عنوان موضوع مورد تاکید در فرایند طراحی، است شناسایی سالمند و نیارهای خاص ایشان، تعریف سرای سالمندان و انواع خدماتی که امروزه به سالمندان ارئه می‌شود و همچنین اهمیت توجه به پاسخگویی به نیازهای سالمند به عنوان سوژه‌ی این رساله، از جمله مطالب بحث شده در بخش معرفی سالمند است در ادامه نیز، تعریف مختصری از محیط و مبانی نظری آن، از دیدگاه روانشناسی محیطی در این فصل گنجانده شده استدر فصل دوم، مباحث مرتبط با شناخت سازوکار فرایند ادراک از محیط توسط کاربر گنجانده شده است پس از معرفی مبانی نظری مقدماتی فرایند ادراک از محیط، سازوکار ادراک از محیط و ارزیابی شرایط توسط کاربر در ابتدای این فصل بیان شده است با بررسی سازوکار ادراک کاربر از محیط، وجود فاکتور کنترل بر شرایط محیطی توسط کاربر، به عنوان عامل کلیدی در جلوگیری از بروز استرس و ارتقا دهنده‌ی کیفیت زندگی در محیط بیان شده است در ادامه، با توجه به اهمیت وجود عامل کنترل بر شرایط توسط کاربر، چگونگی طراحی محیط بر این اساس و همچنین نقش طراح در شکل‌دهی مطلوب به ادراک کاربر از محیط از طریق دادن توانایی کنترل بر شرایط محیطی به او، مورد بحث قرار گرفته استفضای شخصی و خلوت، به عنوان دو نیاز اساسی روحی انسان، موضوعات مورد بحث در فصل سوم این رساله هستند در ابتدای فصل، تعریف فضای شخصی و اهمیت وجود آن در سلامت روح انسان، و همچنین معرفی سازوکار خلوت و بیان سطوح مختلف آن، گنجانده شده است در ادامه، با بررسی ضرورت پاسخگو بودن محیط در تامین سطح مطلوب مورد نیاز کاربر، و همچنین تبعات مخرب تامین نشدن نیاز به خلوت بر انسان، اهمیت وجود توانایی کاربر در دستیابی بر سطوح مختلف خلوت در محیط مورد بحث قرار گرفته استفصل چهارم، مرتبط با مبحث ایمن‌سازی سرای سالمندان به عنوان یکی از اصلی‌ترین نیازهای جسمی کاربر است در این فصل، ارائه راهکارهای طراحی در جهت ایمن‌سازی مراکز نگهداری سالمندان از منظر اختلالات بینایی آنان مورد بحث است در ابتدا، پس از معرفی بیماری‌ها و اختلالات شایع همبسته با افزایش سن و علائم تاثیرگذار آن‌ها در کاهش کیفیت زندگی سالمند، ارائه راهکار طراحی در چهار دسته‌ی: نورپردازی، رنگ و علائم، مصالح و عناصر معماری بیان شده است و در انتها، پس از بررسی چند نمونه موردی داخلی و خارجی از سراهای سالمندان، نکات مهم طراحی بر اساس اختلالات بینایی سالمندان و در جهت ارتقای ایمنی فضای سکونت آن‌ها گنجانده شده استفصل پنجم، به فرانید طراحی و بررسی مشکلات موجود و ارائه راهکار طراحی به منظور بهبود شرایط موجود اختصاص دارد؛ که پس معرفی اجمالی مجموعه خیریه کهریزک و وضع موجود بخش گل‌های مجموعه به عنوان قسمت عملی این رساله، راهکارهای طراحی به منظور ارتقای شرایط موجود بیان شده استبه طور کلی، به استناد یافته‌های این پژوهش، شناسایی دقیق نیازهای سالمند هم از نظر جسمی و هم از نظر روحی لازمه‌ی دستیابی به طراحی موفق بر اساس پاسخگویی به نیازهای ایشان است همچنین، به دلیل گسترده بودن طیف برخی نیازها نظیر نیاز به خلوت، و همچنین غیر قابل پیش‌بینی بودن محرک‌های تهدید کننده‌ی محیطی به طور کامل، با توانمندسازی کاربر در داشتن کنترل بر شرایط محیطی، می‌توان تا حد زیادی از سطح تنش و استرس کاربر در محیط کاست، که این امر منجر به افزایش سلامت روح ایشان خواهد شد

فهرست مطالب

مقدمه 1
فصل اول: معرفی موضوع 3
1- مقدمه 4
2- سالمند 5
2-1- خصوصیات سالمند 5
2-2- تعریف سرای سالمندان 6
2-3- نیازهای خاص سالمند 7
2-4- اهمیت توجه به نیازهای سالمند 10
3- روانشناسی محیطی در فرایند طراحی 11
3-1- تعریف محیط 11
3-2- محیط و مفهوم انگیختگی 11
4- جمع بندی 12

فصل دوم: ادراک انسان از محیط 14
1- مقدمه 15
2- ادراک 16
2-1- تعریف و چگونگی ادراک از محیط 16
2-2- تعریف شناخت از محیط 17
2-3- معرفی مدل گزینشی-رفتاری 18
3- کنترل بر شرایط محیطی 19
3-1- تعریف کنترل بر شرایط محیطی 19
3-2- کنترل بر شناخت از محیط 20
3-3- کنترل بر ادراک از محیط 21
3-4- اهمیت وجود توانایی کنترل بر شرایط محیطی 22
3-5- چگونگی طراحی معماری بر اساس کنترل بر شرایط محیطی 23
3-6- نقش طراح در شکل‌دهی به ادراک از محیط، بر اساس مدل گزینشی محیطی-رفتاری 24
4- جمع‌بندی و راهکار طراحی 25

فصل سوم: فضای شخصی و خلوت 27
1- مقدمه 28
2- فضای شخصی 28
2-1- تعریف فضای شخصی 28
2-2- حباب فضای شخصی 29
2-3- اهمیت حباب فضای شخصی 30
2-4- فضای شخصی و تفاوت‌های فردی: یک مثال 31
3- خلوت 32
3-1- تعریف خلوت 32
3-2- کارکردهای خلوت 32
3-3- انواع فاصله‌ها در انسان 33
3-4- ماهیت دیالکتیک خلوت 34
3-5- آزمایش کالهون 35
3-6- اهمیت خلوت برای انسان 36
4- جمع‌بندی و راهکار طراحی 37

فصل چهارم: ایمن‌سازی سرای سالمندان: اختلالات بینایی سالمند 38
1- مقدمه 39
2- اختلالات بینایی همبسته با افزایش سن 40
2-1- پیر چشمی 40
2-2- آب مروارید 40
2-3- پیری نقطه زرد 41
2-4- سایر بیماری‌های شایع در سالمندان 41
3- رهنمودهای طراحی سرای سالمندان ایمن 42
3-1- نورپردازی 42
3-2- رنگ و علائم 44
3-3- مصالح 47
3-4- عناصر معماری 49
4- بررسی نمونه‌های موردی 51
4-1- مرکز درمانی خانه سفید، پاریس 51
4-2- آسایشگاه سالمندان لقمان حکیم، روستای تازیان، هرمزگان 54
4-3- آسایشگاه خیریه کهریزک، تهران 58
5- پیشنهادات طراحی 64

فصل پنجم: فرایند طراحی 66
1- معرفی سایت 67
2- بررسی وضع موجود 67
3- مشکلات شاخص و راهکارهای طراحی 71
4- پیشنهادات طراحی 74

منابع 75

پیوست شماره 1: مدارک طراحی 78
پیوست شماره 2: ضوابط طراحی سرای سالمندان 86

فهرست جداول

جدول شماره 1: انواع فاصله‌ها در انسان 33
جدول شماره 2: توصیه‌های طراحی ایمن فضای سکونت سالمندان از منظر اختلال بینایی کاربر 65

فهرست شکل‌ها

شکل شماره 1: عکس‌های خانوادگی نصب شده در اتاق سالمند 9
شکل شماره 2: کلکسیون جمع‌آوری شده ظروف چینی در طول زندگی توسط سالمند 10
شکل شماره 3: مدل گزینشی محیطی-رفتاری 18
شکل شماره 4: مدل چگونگی ادراک اولیه انسان از محیط 21
شکل شماره 5: جایگاه توانایی کنترل بر شرایط محیطی در ارتقای کیفیت زندگی کاربر 23
شکل شماره 6: نقش طراح در مدل گزینشی محیطی-رفتاری 25
شکل شماره 7: حباب فضای شخصی 29
شکل شماره 8: مردم منتظر در صف اتوبوس 30
شکل شماره 9: پرنده‌ها در طبیعت 31
شکل شماره 10: خلوت، به مثابه یک فرایند دیالکتیک 34
شکل شماره 11: آزمایش کالهون بر روی موش ها 35
شکل شماره 12: فیلتر نوری در خانه‌ای برای سالمند 43
شکل شماره 13: فیلتر نوری در سرای سالمندان 44
شکل شماره 14: کنتراست رنگی در سرای سالمندان 46
شکل شماره 15: سطوح غیر لغزنده در مرکز نگهداری سالمندان 48
شکل شماره 16: بازتاب اندک مصالح در خانه‌ای برای سالمندان وابسته 49
شکل شماره 17: دستگیره دیواری در اقامتگاه سالمندان 50
شکل شماره 18: پلان مجموعه، شامل راهرو و سه ساختمان اصلی 51
شکل شماره 19: برش راهرو شیشه‌ای، دید از غرب 52
شکل شماره 20: سایه‌بان‌های ضلع جنوبی راهرو شیشه‌ای 52
شکل شماره 21: نور کافی و غیر خیره کننده در فضای داخلی 53
شکل شماره 22: کنتراست مناسب بین اجزای فضای داخلی 53
شکل شماره 23: دستگیره سرتاسری در سمت راست تصویر 54
شکل شماره 24: کنترل نور در فضای داخلی و جلوگیری از بروز خیرگی 54
شکل شماره 25: مکان دارای سایه‌بان نشستن سالمندان در حیاط 55
شکل شماره 26: مکان بدون سایه‌بان نشستن سالمندان در حیاط 56
شکل شماره 27: دستگیره‌ی ایمنی در راهروی مجموعه 56
شکل شماره 28: دستگیره‌ی ایمنی در سرویس بهداشتی 57
شکل شماره 29: چراغ‌های استفاده شده در راهروی مجموعه 57
شکل شماره 30: استفاده از سنگ در اتاق خواب‌ها 58
شکل شماره 31: راهروی اصلی بخش نارون 2 60
شکل شماره 32: جزئیات گوشه ی دیوار بخش نارون 2 60
شکل شماره 33: مبلمان راهروی اصلی بخش نارون 2 61
شکل شماره 34: جزئیات اتاق های بخش نارون 2 62
شکل شماره 35: چراغ دیواری اتاق های بخش نارون 2 63
شکل شماره 36: فیلتر نوری پنجره اتاق های بخش نارون 2 63
شکل شماره 37: دستگیره سرویس بهداشتی بخش نارون 2 64
شکل شماره 38: سایت مجموعه حمایتی کهریزک کرج 67
شکل شماره 39: حیاط مرکزی بخش گل‌ها 68
شکل شماره 40: راهرو طبقه همکف بخش گل‌ها 68
شکل شماره 41: آشپزخانه اتاق‌های خواب 69
شکل شماره 42: سامانه‌ی هشدار موقعیت اضطراری 69
شکل شماره 43: چراغ هشدار دهنده‌ی بالای درب اتاق 70
شکل شماره 44: دستگیره‌های ایمنی نصب شده در راهرو 70
شکل شماره 45: جعبه‌ی آتش‌نشانی نصب شده در راهرو 71
شکل شماره 46: استفاده از سنگ به عنوان پوشش کف 72
شکل شماره 47: حمام و سرویس بهداشتی در اتاق خواب 73

طراحی داخلی خانه سالمندان در شهر تنکابن با رویکرد حس تعلق به مکان

چکیده

بخش بزرگی از جمعیت جهان را در طول 50سال آینده سالخوردگان شصت سال به بالا تشکیل می دهند جمعیت شناسان تخمین زده اند تا سال2050 جمعیت بالای شصت سال به 2میلیارد نفر در جهان برسد این بدان معناست که به ازاء هر5نفر یک نفر سالمند وجود دارد دوران سالمندی دورانی است که برخی افراد ممکن است در آن دوران دیگر از پس نیاز های روزمره ی خود برنیایند و برای امور بهداشتی درمانی به دیگر اعضای خانواده احتیاج پیدا کنند در این بین از دست دادن همسر که تا قبل از آن یک یاور همیشه همراه بوده است حال جای خالیش جوانب مختلف زندگی سالمند را در بر گرفته است طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی از سن 45 تا 59 سالگی میانسال، 60 تا 74 سالگی سالمند، و 75 به بالا پیر وسالخورده نامیده می شوند اگر خانه های سالمندان استاندارد و ارتباط با خانواده ها در آن برقرار باشد، مشکلات روانی سالمندان به حداقل می رسدجدایی باعث انزوی اجتماعی در سالمندان می شود لذا افسردگی و اضطراب از جمله مشکلات روانی سالمندان در خانه های سالمندان استبعد از حضور سالمند در سرای سالمندان باید خانه سالمندان در شرایط استاندارد قرار داشته باشد، محیط فیزیکی و تعداد مراقبان آموزش دیده کافی باشند تا فرد بتواند سبک زندگی سالم از لحاظ تغذیه و ورزش داشته باشد و به محض اینکه شرایط فرد به شکل ایده آل برگشت و مشکلی نداشت به جامعه بتواند برگرددیکی از معانی مهم و موثر در ارتباط انسان و محیط که مورد توجه طراحان بوده است ، حس تعلق می باشددر روش های طراحی محیطی-علی رغم استفاده فراوان از این واژه -تعریف مشخص و معینی از این معنا و عناصر تشکیل دهنده آن ارائه نگردیده استلذا با هدف شناسایی این حس در معماری داخلی به معرفی ابعاد مختلف حس تعلق و عوامل تشکیل دهنده آن پرداخته شد بدین منظور بر اساس روش پژوهش شناختی و رویکردهای هستی شناسانه و معرفت شناسانه به بررسی ادبیات موضوع پرداخته می شود نتایج پژوهش نشان می دهد حس تعلق از معیارهای ارزیابی محیط های با کیفیت بوده و در معماری و رشته های طراحی محیطی،ویژگی های کالبدی نظیر فرم (رنگ،اندازه،شکل،مقیاس)و روابط اجزای کالبدی با تامین و تاکید بر فعالیت های اجتماعی محیط ، نقش مهم و موثر در شکل گیری حس تعلق دارا می باشد با توجه به اهمیت این حس در ارتقاء کیفیت فضای طراحی شده این تحقیق به بررسی مفهوم حس تعلق به مکان و عوامل موثر برآن پرداخته و تاثیر عوامل کالبدی و عوامل شناختی استفاده کنندگان بر احساس افراد نسبت به فضا را بررسی می کند و در نهایت راهکارهایی برای نشان دادن چگونگی تاثیرات این عوامل ارائه می کند راهکارهای پیشنهادی قابل فهم و کاربردی این تحقیق می تواند چارچوبی برای آگاهی طراحان نسبت به چگونگی تاثیر فضای معماری بر حس استفاده کنندگان فراهم آورد

فهرست مطالب عنوان صفحه چکیده: 1

فصل اول : کلیات پژوهش 2 1-1بیان مساله 2 1-2 اهداف و ضرورت تحقیق 4 1-3 فرضیه و سوالات 5 1-4 فرضیه: 5 1-5 روش کلی پژوهش 5 1-6پیشینه پژوهش6 1-6 روش گردآوری اطلاعات 6 1-1-6مطالعات کتابخانه ای 6 1-2-6روش میدانی 6 1-7 تعریف اصطلاحات 8

فصل دوم : مبانی نظری پژوهش 10 مقدمه 10 2-1-سالمند و سالمندی 13 2-1-2- پیری 14 2-1-2-1مفهوم پیری 14 2-1-2-2مراحل پیری 15 2-1-2-3نشانه های پیری 15 2-1-3سالمندی فصل کمال شخصیت 18 2-1-4دیدگاه و نظر اسلام راجع به سالمندان 19 2-1-4-1سالمندان در قرآن 19 2-1-4-2سالمندان در احادیث و روایات 19 2-1-5- دیدگاه های مختلف در مورد سالمندان 20 2-1-5-1سالمندی در فرهنگ و ادبیات ایرانی 20 2-1-5-2 سالمندان در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران 20 2-1-5-3 نظریه های مربوط به سالمند و خانواده 20 2-6- خانه های سالمندان 22 2-6-1 جایگاه سالمندان دراجتماع 22 2-6-1-1جایگاه اجتماعی سالمندان درگذشته 22 2-6-2-جایگاه اجتماعی سالمندان در جوامع امروز 23 2-7- معضلات زندگی خانوادگی برای سالمندان و خانواده ها 24 2-7-1- اختلاف پیر و جوان 25 2-7-2- دخالتها 25 2-7-3- سلب قدرت و استقلال از سالمندان 26 2-7-4- سوء رفتارها با سالمندان 26 2-7-5- تغییر نقشها در خانواده 26 2-8-دلایل سپردن سالمندان به خانه های سالمندان 26 2-8-1-دلایل خانوادگی 27 2-8-2- دلایل اقتصادی 27 2-8-3-دلایل اجتماعی– فرهنگی 28 2-9- مزایا و معایب خانه های سالمندان 28 2-10- ویژگی های جمعیتی 30 2-10-1- بررسی جمعیت سالمندان در جهان 30 2-10-2- بررسی جمعیت سالمندان در ایران 32 2-10-3-پیدایش خانه سالمندان در جهان 32 2-10-4-خانه های سالمندان در ایران 35 2-11-نمونه های موردی 39 2-11-1 نمونه های داخلی 39 2-11-1-1 آسایشگاه کهریزک 39 2-11-1-2 مجموعه نارون : 40 2-11-1-3 مجموعه بنفشه: 41 2-11-1-4- مجموعه ارغوان: 41 2-11-1-5 مجموعه گل یاس: 42 2-11-1-6-ساختمان آفتاب (مراقبتهای روزانه) 42 2-11-1-6-1-واحد خدمات 43 2-11-1-6-2- باغبانی و فضای سبز 43 2-11-1-6-3-نقلیه 44 2-11-1-6-4-واحدبازرسی 44 2-11-1-6-5- واحددرمانی 44 2-11-1-7- شهرک‎ها (امید،گلها) 45 2-11-1-7-1-شهرک امید 45 2-11-1-7-2-شهرک گلها 45 2-11-1-7-2-1- واحد فرهنگی- رفاهی 46 2-11-1-7-2-2-مسجد 46 2-11-1-7-2-3- مهدکودک 46 2-11-1-7-2-4-کتابخانه 47 2-11-1-8- ساختمان مهر 47 2-11-1-9-گنجینه یادمان یاران 50 2-11-1-10-سرای سلامتی 50 2-11-2- نمونه های خارجی 52 2-11-2-1خانه سالمندان «Guild house»در فیلادلفیا «رابرت ونتوری» 52 2-11-2-2-مجموعه مسکونی سالمندان Mc Hough 55 2-12- حس مکان 58 2-12-1-حس مکان از دیدگاه پدیدارشناسی 58 2-12-1-1-آشنایی بسیار عمیق با مکان: 60 2-12-1-2-آشنایی معمولی با مکان: 60 2-12-1-3-آشنایی سطحی با مکان: 60 2-12-2-حس مکان از دیدگاه روانشناسی محیطی 61 2-12-2-1- ارتباط تبارشناسانه: 63 2-12-2-2- ارتباط به واسطه از دست رفتن سرزمین: 63 2-12-2-3- ارتباط اقتصادی: 63 2-12-2-4- رابطه کیهان شناختی: 63 2-12-2-5- ارتباط زیارتی: 63 2-12-2-6- ارتباط روایتی: 63 2-13- سطوح مختلف حس مکان 64 2-13-1- بی تفاوتی نسبت به مکان: 65 2-13-2- آگاهی از قرار گیری در یک مکان: 65 2-14- تعلق به مکان: 65 2-15- دلبستگی به مکان: 65 2-16- یکی شدن با اهداف مکـان: 65 2-17- حضور در مکان: 65 2-18- فداکاری برای مکان 66 2-19- عوامل شکل دهنده حس مکان 66 2-19-1- عوامل ادراکی و شناختی 66 2-19-2- عوامل کالبدی 67 2-20-توصیه های طراحی 70 2-20-1- نورپردازی مناسب جهت ارتقای عملکرد بینایی در سالمندان 70 2-20-2-رنگ آمیزی مناسب جهت ارتقای عملکرد بینایی در سالمندان 73 2-20-3- شرایط آسایش 75 2-20-4- کفپوش های مناسب 76 2-20-5- مبلمان و اثاثیه ثابت 76 2-20-6- تعبیه وسایل اطفای حریق 77 2-20-7- مسیرهای در فضای باز 77 2-20-8- سطوح پیاده روی در فضای باز 77 2-20-9- امنیت در فضای باز 77 نتایج فصل دوم ( اهداف کلی پروژه) 78

فصل سوم: روش‌شناسی تحقیق 80 مقدمه 80 3-1- روش تحقیق و چگونگی انجام آن 80 3 -2-روش و ابزار جمع‌آوری داده 81 نتیجه گیری 84

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده های پژوهش 86 مقدمه 86 نتیجه گیری 89

فصل پنجم : بخش اول :ضوابط و استانداردها و اقلیم 90 مقدمه: 90 5-1-برنامه فیزیکی 91 5-1-1-ظرفیت سنجی بخش نگهداری روزانه 91 5-1-2 ظرفیت سنجی نگهداری هفتگی 91 5-1-3 ظرفیت سنجی سایر فضاها 92 5-2- استانداردها 93 5-2-1فضای نگهداری 94 5-2-1-1فضاهای نگهداری روزانه 94 5-2-1-2فضاهای نگهداری هفتگی 103 5-2-2- فضاهای اجتماعی 106 5- 2-2-1- فضاهای آموزشی 107 5-2-2-2 فضاهای فرهنگی مذهبی 107 5-2-2-3- فضاهای ورزشی 107 5-2- 2-4- فضاهای فراغتی 107 5-2-2-1فضاهای آموزشی 107 5-2-2-2- فضاهای فرهنگی– مذهبی 109 5-2-2-3-فضاهای ورزشی 118 5-2-2-4- فضاهای فراغتی 120 5-2-3- فضاهای رفاهی 124 5-2-3-1- تریا 124 5-2-3-2- رستوران 125 5-2-4- فضاهای اداری 126 5-2-4-1- فضاهای اداری– مدیریتی 126 5-2-4-2- فضاهای اداری– دفتری 126 5-2-4-3- فضاهای اداری– عمومی 126 5-2-4-1- فضاهی اداری– مدیریتی 126 5-2-4-2-فضاهای اداری دفتری 128 5-2-4-3-فضاهای اداری– عمومی 129 5-2-5 – فضاهای خدماتی 130 5-2-5-1-رختشویخانه 130 5-2-5-2- انبارها 130 5-2-5-3- تاسیسات 130 5-2-6 – فضاهای ارتباطی 131 5-2-6-1-ارتباطات افقی ( راهروها ) 131 5-2-6-2-ارتباطات عمودی 132 5-2-7- فضاهای باز 133 5-2-7-1- فضاهای باز عمومی 134 5-2-7-2- فضای باز باغبانی 135 5-2-7-3-فضای باز ورزشی 137 5-2-7-4-فضاهای باز فرهنگی 137 5-3- جداول ریز فضاها 137 5-4- بررسی کالبدی 147 5-4-1- موقعیت جغرافیایی شهر تنکابن 147 5-4-2- اقلیم 148 5-4-2-1-دمای هوا 149 5-4-2-2 -رطوبت نسبی 149 5-4-2-3- بارندگی 149 5-4-2-4- باد 150 5-4-3- توپوگرافی 151 5-4-4- احداث تنکابن و وجه تسمیه آن 152 5-4-4-1-وجه تسمیه تنکابن 152 5-4-4-2-وجه تسمیه شهسوار 153 5-4-4-3- هسته اولیه شهر و نحوه گسترش آن 153 5-5- اقلیم معتدل 155 5-5-1- فرم ساختمان در اقلیم معتدل 155 5-5-1-1 تهویه ی مورد نیاز در اقلیم معتدل و مرطوب 155 5-6 سایت 156 5-6-1 موقعیت و دسترسی به سایت 156 5-6-2 عناصر اطراف سایت 157 بخش دوم : طراحی 158 5-8- سازه ساختمان 158 5-9-1 سقف 158 5-9-2 دیوار 159 5 -9-3 کف 159 منابع و ماخذ 163 پیوست ها 155 چکیده انگلیسی 182

طراحی خانه سالمندان با رویکرد انعطاف پذیر به منظور ارتقاء حس رضایتمندی

چکیده

بوران سالمندی یکی از حساس ترین سال های زندگی انسان است و توجه به مسایل و نیازهای این مرحله یک ضرورت اجتماعی است بر این اساس توجه به طراحی فضاهایی که اعتقاد همه سلامت و کیفیت زندگی سالمندان باشند, اهمیت بسزایی می یابد بنابراین یک سرای سالمندان به افراد سالمند در یک مکان برای نگهداری و فقط زنده ماندن نیست بلکه علاوه بر موارد ذکر شده باید محیطی برای ایجاد یک فضای لایق و سرزنده باشد بدین منظور با طراحی همخوان با تعامل حداکثری سالمندان با طبیعت از جمله مواردی است که به سلامت روحی و جسمی آنان تاثیر مستقیم دارد بررسی عوامل تاثیرگذار بر سالمندان جهت بالا بردن حس دل بستگی به محیط می باشد تجزیه و تحلیل اطلاعات به روش اسنادی صورت گرفته است نقش عوامل مختلف در افزایش حس تعلق به مکان به منظور ارتقای کیفیت کالبدی مجموعه جهت افزایش کیفیت زمانی و رضایتمندی سالمندان, مورد بررسی قرار گیرد نتایج تحقیق نشان می دهد, حس تعلق به مکان آن لحظات در جهت ایجاد فضاهای ایده آل است که منجر به ایجاد محیط زندگی با هویت و معنادار برای زندگی سالمندان می شود که از نتایج آن جلوگیری از انزوا و افزایش مشارکت, تعامل و رضایت زندگی است انسان و رضایت روانی او محور اصلی طراحی معماری است بر این اساس حتی اگر معماری, فضایی را برای بهترین شرایط زندگی فراهم آورد تا زمانی که حس تعلق به مکان نباشد, آن محیط منجر به رضایت روانی و خشنودی نخواهد بود که این خود باعث عدم ایجاد ارتباط با محیط و درنتیجه عدم حضور در آن فضا می شودیکی از مسایل عمده جمعیتی در کشورهای جهان مسأله سالخوردگی جمعیت و پیامد های ناشی ازآن است در حال حاضر و به دنبال افزایش جمعیت مسن در اروپا و سایر نقاط جهان، در ایران نیز مسئله سالخوردگان به تازگی به یک دغدغه مهم تبدیل شده است و کشور ایران نیز مرحله انتقال ساختار سنی جمعیت از جوانی به سالخوردگی را تجربه می کندعوامل طراحی و معماری سرای سالمندان با سلامت روان آنها، بین رضایت سالمندان از عوامل طراحی و معماری سرای سالمندان با سلامت روان آنها، رابطه منفی اما معنی داری وجود داشت که به این معناست هر چه میزان رضایت سالمندان از کیفیت طراحی و معماری سرای سالمندان پایین تر باشد سلامت روان آنها نیز در حد معرض خطر قرار میگیرد که به تبع آن، آنان مشکلات جسمانی، اضطراب، بیخوابی، افسردگی و اختلال در عملکرد اجتماعی بالاتری را ادراک خواهند نمود که در نتیجه باعث عدم رضایتمندی سالمند میشود طراحی فضایی مختص سالمندان در جهت جلب رضایت آنان در زندگی،به طوری که فضای مورد ذکر از خصوصیات انعطافپذیری بهره برده و در نتیجه آن رضایت کاربران سالمندان در این سرا، جلب شود بدین صورت که فضای مزبور مناسب این افراد بوده و در جهت ارتقای سطح زندگی و سطح امید به زندگی، که از اهداف رضایتمندی میباشد، تلاش شود با توجه به یافته های این پژوهش، به نظر میرسد شـناخت و درک نیازهــای مختلــف ســالمندان و تــلاش در جهــت پاسخگویی به این نیازها و احترام بـه ترجیحـات آنهـا در طراحی و بهسازی فضاهای عمومی شـهری، مـیتوانـد در زندگی خوب سالمندی و بهبود کیفیت و امیـد بـه زنـدگی آنها و دستیابی به اهداف سالمندی موفق مؤثر باشدعوامل زیبایی شناسانهی معماری برای طولانی شدن زندگی دری ک مکان و زندگی غیر وابسته در خانهای مسکونی نقش مهمی در کیفیت زندگی و س لامت روان افراد دارد یافتههای تحقیق نام برده، حاکی از آن بود که مناسب بودن فضا برای سالمندان با راحتی در دسترسی به اطراف یا پراکندگی، بافت اجتماعی و طبیعت که همه براساس اولویت های شخصی می باشند، حاصل میشوددر مطالعهای مشخص گردید که بین طراحی معماری و طراحی فضای داخلی با س لامت اجتماعی،روحی و فیزیکی رابطه وجود دارد همچنین در مطالعه در همان تحقیق، میزان امید به زندگی عوامل موثری از قبیل پیشینهی خانوادگی، وضعیت تأهل، وضعیت اقتصادی، ساختار بدن، ورزش، مصرف الکل،مصرف دخانیات، خلق وخو، تحصیلات، محیط، خواب، دما و مراقبت از سالمندان وجود دارد که میتوان عوامل ورزش، تحصیلات، محیط، خواب، دما و مراقبت از سالمندان را با معماری در ارتباط دانستهمچنین در مطالعهای دیگر که مربوط به امید به زندگی افراد مسن است، ریزعاملهای کل زندگی،س لامت روان، روابط اجتماعی، خانه و همسایگی، استقلال و کنترل بر زندگی، آزادی و آسایش روانی وعاطفی مدنظر قرار گرفتهاند در ژاپن، حس امنیت و اطمینان از ماندن در مسکن سالمندی شخصی تاآخر عمر، مؤثرترین عامل در رفاه و راحتی ذهنی سالمندان است

فهرست 1

فصل اول: کلیات تحقیق 6

1-1بیان مساله6

1-2اهمیت و ضرورت تحقیق 7

1-3پرسشهای تحقیق 8

1-4اهداف تحقیق 8

1-5سوابق تحقیق8

1-6کاربرد های تحقیق 14

7-1روش و ابزار جمع آوری، انجام و تجزیه و تحلیل اطلاعات تحقیق15

8-1جنبه جدید بودن و نوآوری طرح 15

فصل دوم: مطالعات پایه16

مقدمه16

1-2تعریف سالمند 16

2-2مراحل سالمندی 17

3-2دیدگاه های مختلف در مورد سالمندی18

4-2سالمندی در فرهنگ و ادبیات فارسی19

1-5-2جایگاه سالمندان در ضرب المثل ها20

5-2تعریف خانه سالمندان 25

6-2تاریخچه پیدایش خانه سالمندان در جهان 25

7-2تاریخچه خانه های سالمندان در ایران25

8-2جایگاه سالمندان در اجتماع27

1-8-2جایگاه اجتماعی سالمندان در گذشته 28٢

2-8-2جایگاه اجتماعی سالمندان در جوامع امروز 28

9-2ویژگی های جمعیتی 29

1-9-2بررسی جمعیت سالمندان در جهان29

2-9-2بررسی جمعیت سالمندان در ایران 30

10-2معنی لغوی واژه انعطاف پذیری 32

11-2تعریف انعطاف پذیری 32

12-2تطبیق پذیری و انعطاف پذیری 33

1-12-2گونه های انعطاف پذیری 33

13-2ساختار فضاهای منعطف35

14-2فضای متغییر یا فضای چند عملکردی یا چند منظوره 36

15-2رضایتمندی 38

1-15-2عوامل موثر بر رضایتمندی39

16-2رضایتمندی از محیط مسکونی 39

1-17-2عوامل مؤثر بر رضایتمندی بر پایه آرای صاحب نظران 41

فصل سوم: مطالعات تکمیلی 46

1-3شناخت ویژگی های سالمندان46

1-1-3ویژگی های روحی روانی سالمندان 46

2-1-3ویژگی های جسمی، فیزیکی سالمندان 47

2-3معیار های طراحی خانه سالمندان 51

3-3ضوابط معماری خانه سالمندان 52

4-3ضوابط عمومی طراحی معماری واحد مسکونی مناسب سالمندان 52

1-4-3ضوابط عمومی سطوح 53

3-4-2ضوابط عمومی سطوح شیبدار53٣

3-4-3ضوابط عمومی بازشوها53

4-4-3ضوابط عمومی پله53

5-4-3ضوابط عمومی راهروها53

6-4-3ضوابط عمومی هال ورودی 54

7-4-3ضوابط عمومی اتاق نشیمن54

5-3ضوابط اختصاصی طراحی معماری واحد مسکونی مناسب سالمندان 56

1-5-3فضای خواب 56

2-5-3فضای بهداشتی56

3-5-3بالکن 56

4-5-3سرانههای فضا57

3-6ضوابط معلولین 57 –

فصل چهارم: مطالعات تطبیقی60

1-4خانه سالمندان هیومن برگوگ ) 60 (HumanitosBergweg

2-4آسایشگاه سالمندان کهریزک 64 –

فصل پنجم: مطالعات زمینه68

1-5بررسی جغرافیای شهر مشهد 68

2-5روند شکل گیری شهر مشهد 68

3-5بررسی محور های شاخص شهر مشهد69

4-5مطالعات جمعیتی شهر مشهد 70

5-5اقلیم 70

1-5-5رطوبت 71

2-5-5بارندگی 72 72 دما

3-5-5٤

4-5-5تابش آفتاب72 72 باد5

-5-5 6-5مکان یابی73

7-5جدول SWOTو بررسی نقاط قوت،ضعف،فرصت و تهدید سایت ها پیشنهادی 74

1-7-5سایت پیشنهادی اول: وکیل اباد- میدات لادن- فکوری 75

2-7-5سایت پیشنهادی دوم: قاسم اباد- فلاحی 76

3-7-5سایت پیشنهادی سوم: مشهد- بلوار معلم77

8-5مطالعات زمینه در مقیاس سایت78

9-5آنالیز سایت و تحلیل پارامتر های مرتبط با آن78

1-9-5بررسی سایت79

10-5برنامه فیزیکی 81

منابع فارسی 88

منابع لاتین 90

سایتها:9

طراحی مرکز سالمندان در شهر فریدونکنار با بهرگیری از نظریه اکولوژیک بارکر

چکیده

روانشناسی اکولوژیک با ارائه نظریه قرارگاه های رفتاری زمینه شناخت و درک هرچه بهتر رفتار انسان در محیط ساخته‌ شده را فراهم کرده و تلاش‌های بسیاری در جهت باز تعریف قرارگاه‌های رفتاری یا استفاده هرچه بیشتر از این نظریه در تحلیل و بررسی محیط‌های ساخته شده صورت گرفته است. هدف از این پژوهش حاضر، شناسایی و ارزیابی الگوهای رفتاری در طراحی مناسب و فضایی امن و آرام برای آسایش و فعالیت‌های سالمندان، می‌باشد. پژوهش حاضر بر اساس هدف غایی از نوع کاربردی است، و ازنظر چگونگی جمع‌آوری اطلاعات از جمله پژوهش‌های پیمایشی و از نوع همبستگی است. باتوجه به نوع تحقیق روش جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای، میدانی و تهیه و پخش پرسشنامه می‌باشد همچنین از نرم افزار spss به عنوان ابزار تحلیل و ارزیابی داد‌ها بهره گرفته شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مولفه‌های آموزش پذیری، قابلیت پیاده‌روی و ورزش، سهولت دسترسی در فضاهای داخلی و بیرونی، تجمع-پذیری و مفرح‌زایی فضاهای داخل و بیرون و همانندی سرای سالمندان به خانه در طراحی مرکز سالمندان اثر گذار بوده که بیشترین تاثیر متعلق به مولفه همانندی سرای سالمندان به خانه می‌باشد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد نیازهای جسمانی و روانی سالمندان نتیجه تاثیر رفتار بر فضا و محیط است و قابلیت محیط، زمینه-ساز انجام رفتارهاست، رفتار انسان، تحت تأثیر نیازهای اوست و انسان برای پاسخ به این نیازها و انگیزه‌ها از قابلیت‌های محیط بهره می‌گیرد و متناسب با رفتارهای مختلف، قرارگاه‌های رفتاری متفاوت به وجود می‌آید تا رفتار باکیفیت بهتری حضور یابد به همین جهت استفاده از مشخصات محیطی مناسب در طراحی سرای سالمندان نقش مهمی در آسایش و افزایش اعتماد به‌نفس و مستقل بودن آنان دارد.

فصل 1

مقدمه و کلیات 1

1-1مقدمه 2

1-2- بیان مسئله 2

1-3- پیشینه پژوهش 3

1-4- فرضیات پژوهش 4

1-4-1- سوال پژوهش 4

1-4-2- فرضیه 5

1-5- اهداف پژوهش 5

1-6- روش تحقیق 5

فصل 2 مروری بر منابع 6

2-2- مروری بر پیشینه دانش روانشناسی محیطی و روند توسعه 7

2-3- روانشناسی محیطی 7

2-3-1- مفاهیم پایه در روان شناسی محیطی 8

2-3-1-1- فرایند احساس 8

2-3-1-2 فرایند ادراک 9

2-3-1-3- فرایند شناخت 9

2-3-1-4- محیط 10

2-4- الگوهای رفتاری 12

2-4-1- انواع رفتار در محیط 13

2-5- تعریف روانشناسی اکولوژیک (قرارگاه رفتاری) 14

2-5-1- مفهوم قرارگاه رفتاری 15

2-5-2 بازشناسی قرارگاه رفتاری 16

2-5-2-1- خصوصیات ساختاری قرارگاه رفتاری 16

2-5-2-2- خصوصیات پویایی قرارگاه رفتاری 19

2-6- تعریف ادراک پیری 20

2-6-1- عوامل مؤثر بر درک از پیری 20

2-6-1-1 عوامل فردی مؤثر بر ادراک از پیری 20

2-6-1-2- عوامل اجتماعی مؤثر بر ادراک از پیری 22

2-7- تعریف سالمندی 23

2-8- ساختار جمعیتی سالمندان در ایران 24

2-9- وضعیت آماری سالمندی در ایران و چشم انداز آینده 24

2-10- نظریه های مختلف درباره نحوه ی مسکن سالمندان 25

2-11- بررسی مطالعات انجام شده در راستای افزایش کیفیت زندگی 25

2-12- ضرورت توجه به فضای شخصی در فرایند طراحی 26

2-13-سالمند و نیاز به خلوت 27

2-14- ادراک خلوت در سرای سالمندان 27

2-15- ضرورت وجود کنترل بر گزینش سطوح خلوت 28

2-16- جمع بندی: 29

فصل 3 روش تحقیق 31

3-1- مقدمه 32

3-2- نوع و روش پژوهش 32

3-3- جامعه آماری 32

3-4- نمونه و روش نمونه گیری 32

3-5- روش‌های گردآوری اطلاعات 33

3-6- ابزارهای گردآوری اطلاعات 33

3-6-1- روش سنجش روایی پرسشنامه 34

3-6-2- روش سنجش پایایی پرسشنامه 34

3-6-2-1- ﺿﺮﻳﺐ ﭘﺎﻳﺎﻳﻰ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ: 35

3-6-2-2- رواﻳﻰ ﻫﻤﮕﺮا (AVE): 35

3-6-2-3- ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺪل اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ( Cv Com): 35

3-7- روش تجزیه و تحلیل دادهها: 36

3-8- جمع بندی: 36

فصل 4 نتایج و تفسیر آنها 37

4-1-بخش اول: تجزیه و تحلیل دادهها 38

4-1-1- مقدمه 38

4-1-2- آمار توصیفی 39

4-1-2-1- بررسی وضعیت تاهل نمونه آماری 39

4-1-2-2- بررسی سطح سواد نمونه آماری 40

4-1-2-3- بررسی مدرک تحصیلی نمونه آماری 41

4-2-1-4- شاخصه‌های توصیفی متغیرها 41

4-1-3- آمار استنباطی 42

4-1-3-1-آزمون نرمال بودن توزیع دادهها (آزمون کولموکروف- اسمیرنوف) 42

4-1-3-2-بررسی ارتباط متغیرهای پژوهش 43

4-1-3-3-آزمون فریدمن: 46

4-1-4- جمع بندی 47

4-2- بخش دوم 47

4-2-1-تعریف اقلیم 47

4-2-2-تقسیم بندی حوزه های اقلیمی 47

4-2-2-1- اقلیم معتدل و مرطوب: 47

4-2-3- معرفی محدوده طراحی (بررسی و شناخت شهر فریدونکنار) 52

4-2-3-1- چگونگی توسعه شهر و روند رشد آن در ادوار گذشته 52

4-2-3-2-موقعیت جغرافیایی 54

4-2-3-3-وضعیت توپوگرافی 55

4-2-3-4-مسائل هواشناسی (حرارت، رطوبت، باد و …) 55

4-2-3-5- طراحی متناسب سقف ها برای ایجاد تهویه 58

4-3-تحلیل سایت مورد نظر 58

4-3-1- موقعیت سایت: 59

4-3-2- همجواری ها 59

4-3-3-دسترسی ها 60

4-3-4- اقلیم (وزش) 60

4-3-5- عوامل نامطلوب 60

4-3-6-دید و منظر 61

4-3-7- اقلیم (تابش) 61

4-3-8- جمع بندی 62

فصل 5

5-1- مقدمه 64

5-2- نتیجه گیری 64

5-2-1- سوال اصلی 64

5-2-2- سوال فرعی 65

5-3- ضوابط و استانداردها 65

5-3-1- ملاحضات طراحی 65

5-3-2- مکانیابی 66

5-3-3-ارتباطات عمودی فضاها 66

5-3-3-1- پلهها 66

5-3-3-2- سطح شیبدار 67

5-3-3-3- آسانسور 67

5-3-3-4- راهروها 68

5-3-4- ورودی ها 69

5-3-5- سرویس بهداشتی و حمام ها 69

5-3-5-1-توصیههای طراحی حمامها 71

5-3-6- طراحی فضاهای سبز در داخل و خارج 71

5-3-7- آمفی تئاتر 74

5-3-8- فضاهای تفریحی و ورزشی 74

5-3-9- فضاهای گردهمایی 74

4-5- دیاگرام روابط فضایی 75

5-5- برنامه فیزیکی 75

5-6- فرآیند طراحی 78

5-7- اهداف طراحی 79

5-8- معیارهای طراحی و راهکارها 80

5-9- نقشه ها 81

5-9-1- سایت پلان 81

5-9-2- پلان طبقه همکف 81

5-9-3- پلان طبقه اول 81

5-9-4- پلان زیر زمین 81

5-9-5- نماها 82

5-9-5-1- نمای شمالی 82

5-9-5-2- نمای شرقی 82

5-9-5-3- نمای غربی 82

5-9-6- برشها 82

5-10- تصاویر سه بعدی 83

مراجع 84

پیوست ها 91

————————————————————————————————————————————–

برای دریافت پایان نامه های طراحی داخلی سرای سالمندان بر روی لینک زیر کلیک نمایید.

تومان39,000افزودن به سبد خرید

————————————————————————————————————————————–