Smiley face اگر پایان نامه ای که می خواهید در این بسته نبود، کلید واژه مورد نظر را به شماره 09151541506 پیامک، تلگرام یا واتساپ کنید تا به بسته اضافه شود

    این بسته شامل 10 پایان نامه در زمینه طراحی سازه بر اساس پیوند دین و معماری می باشد که به صورت فایل word و pdf در اختیار شما قرار میگیرد.

تمامی پایان نامه ها مربوط به سال 90 به بعد می باشد.

بازشناسی سنتهای معماری ایرانی- اسلامی به منظور کاربست آنها جهت ارائه‌ی الگوی مسکن با هدف ارتقای کیفیت زندگی

چکیده

با گسترش سبک مدرنیسم و بین‌المللی و اشاعه آن در سرتاسر دنیا، سهم ایران نیز از اصول آن بی‌نصیب نماند تا جایی که عظمت و شکوه معماری ایرانی که در شهرهای مختلف، آثار شکوهمندی را بجای می‌گذاشت کنار گذاشته شد. بی‌شک فقدان هویت در عرصه معماری ایران در درازمدت، تهدیدی برای فرهنگ و هنر باشکوه ایران بشمار می‌آید. زیرا معماری امروز ایران، شکوه و عظمت گذشته را ندارد. بی‌تردید معماری نماد هویت، فرهنگ و تمدن هر کشوری است بنابراین لازم است تحولی جدی و تجدیدنظر کلی در طراحی معماری ساختمانهای کشور، متناسب با معماری بومی و ویژگیهای فرهنگی ایران صورت گیرد. همچنین، رشد پرشتاب شهرهای بزرگ مسکن را به یکی از مسائل حاد توسعه تبدیل کرده است. در این راه انجام مطالعات میدانی در ابعاد کیفی مسکن و کسب دانش از تجربیات گذشتگان از طریق بررسی خانه‌های سنتی جهت شناخت و تدوین راهکارهای پاسخ ده امری ضروری است. یکی از راههای افزایش کیفیت زندگی انسانها، استخراج اصول معماری ایرانی- اسلامی و ارائه‌ی الگوی مناسب مسکن مطابق با اقلیم و معماری بومی آن منطقه می‌باشد تا پاسخگوی نیازهای متفاوت انسانها باشد. نمونه مورد بررسی در این پژوهش اقلیم سرد و خشک و شهر تبریز می‌باشد. قدمت اکثر خانه‌های قدیمی تبریز به دوران پس از قاجار می‌رسد. تبریز دومین شهر پر رونق کشور از لحاظ خانه‌های تاریخی است. این پژوهش بصورت کمی و کیفی ارایه می‌شود، و پژوهش در پی آن است تا با بررسی و استخراج اصول معماری ایرانی- اسلامی در شهر تبریز، الگویی از مسکن را ارائه دهد تا با استفاده از آن کیفیت زندگی افراد را چه از جنبه‌های عینی و چه از جنبه ذهنی افزایش دهد. معیارهای بدست آمده در این پژوهش می‌توانند با توجه به سبک زندگی، نیازهای انسانی و جامعه معاصر به عنوان مبانی کلی و پایه‌ای در برنامه ‌ریزی، طراحی، ساخت و اجرای مسکن در سطح کشور و بصورت خاص در اقلیم سرد و خشک و شهر تبریز اعمال گردند.

فهرست مطالب

چکیده ۱
فصل اول: کلیات پژوهش ۲
۱-۱- مقدمه ۳
۱-۲- بیان مسئله ۳
۱-۳- ضرورت پژوهش ۵
۱-۴- اهداف پژوهش ۶
۱-۵- سوالات پژوهش ۶
۱-۶- فرضیههای پژوهش ۶
۱-۷- جنبه جدید بودن و نو آوری در پژوهش ۷
۱-۸- روش انجام و اجرای پژوهش ۷
۱-۹- ساختار پایان‌نامه ۷
فصل دوم: چهارچوب نظری پژوهش (ادبیات پژوهش) ۹
۲-۱- مقدمه ۱۰
۲-۲- معماری ایرانی- اسلامی ۱۰
۲-۲-۱- ویژگیهای خاص در معماری ایرانی- اسلامی ۱۳
۲-۳- اقلیم ۱۸
۲-۳-۱- معماری مناطق سرد و کوهستانی ۱۹
۲-۳-۱-۱- ویژگیهای معماری بومی مناطق سرد ۱۹
۲-۳-۱-۲- خصوصیات فرمی بناهای سنتی در اقلیم سرد ۱۹
۲-۳-۱-۳- روشهای کنترل دما در ساختمانهای واقع در اقلیم سرد ۲۰
۲-۳-۱-۴- عوامل مهم در استقرار بناهای واقع در اقلیم سرد ۲۱
۲-۴- ادراک ۲۱
۲-۴-۱-ادراک محیطی ۲۳
۲-۴-۲- کیفیت زندگی ۲۶
۲-۴-۲-۱- مفهوم کیفیت و کیفیت محیطی ۲۶
۲-۴-۲-۲- کیفیت زندگی شهری ۲۶
۲-۴-۳-بررسی نظریهها و دیدگاهها ۳۰
۲-۴-۴-زمینه‌های مفهومی رویکردها ۳۵
۲-۴-۴-۱- مدل لنگ ۳۵
۲-۴-۴-۲- مدل کانتر ۳۶
۲-۴-۴-۳- مدل اپلیارد ۳۷
۲-۴-۴-۴- مدل کرمونا ۳۵
۲-۴-۵-جمع بندی نظریات: مدلی برای سنجش فضای شهری واجدکیفیت ۳۸
۲-۵- پیشینه پژوهشهای انجام شده ۴۰
۲-۶-نمونههای موردی مسکن در جهان ۴۴
۲-۶-۱-خانه آبشار ۴۴
۲-۶-۲-ویلامایرا ۴۷
۲-۶-۳-خانه روبی ۴۸
۲-۶-۴-خانه تالیسین ۴۹
۲-۶-۵-ادیتتاور ۵۰
۲-۶-۶-پروژه مسکونی صخرههای مرجانی ۵۱
۲-۷-نمونههای موردی مسکن در ایران ۵۳
۲-۷-۱-خانه عامریان ۵۳
۲-۷-۲-خانه بروجردیها ۵۵
۲-۷-۳-خانه های مهریز ۶۰
۲-۷-۴-خانه رسولیان ۶۳
۲-۸-جمع ‌بندی ۶۶
فصل سوم: روش ‌شناسی پژوهش ۶۷
۳-۱-مقدمه ۶۸
۳-۲- ابزار پژوهش ۶۸
۳-۳- روش گردآوری اطلاعات ۶۸
۳-۴- روش و ابزار تجزیه و تحلیل اطلاعات ۶۹
۳-۵-جامعه آماری ۷۰
۳-۶-روش و طرح پژوهش ۷۰
۳-۷-فرآیند پژوهش ۷۲
۳-۸-جمع ‌بندی ۷۲
فصل چهارم: تجزیه ‌و تحلیل و بیان یافته‌های پژوهش ۷۳
۴-۱- مقدمه ۷۴
۴-۲-شهرتبریز ۷۴
۴-۲-۱-جغرافیای طبیعی تبریز ۷۵
۴-۲-۲-آب و هوای تبریز ۷۶
۴-۲-۳-مردم تبریز ۷۷
۴-۲-۳-۱-زبان ۷۷
۴-۲-۳-۲-قومیت ۷۸
۴-۲-۳-۳-مذهب ۷۸
۴-۲-۳-۴-فرهنگ ۷۸
۴-۲-۴- فرهنگهای زیست شهری تبریز (در حال حاضر) ۷۹
۴-۲-۴-۱-طبقات بالا ۸۰
۴-۲-۴-۲-طبقات میانی ۸۰
۴-۲-۴-۳-طبقات پائین و حاشیه ‌نشین ۸۱
۴-۳-خانه های قدیمی شهر تبریز ۸۳
۴-۳-۱-تأثیر فرهنگ درشکل پذیری خانه های تاریخی تبریز ۸۳
۴-۳-۲-تأثیر اقلیم در شکل پذیری خانه های تاریخی تبریز ۸۷
۴-۳-۳-فرم کالبدی خانه های تبریز ۸۹
۴-۴-تحلیل نمونههای موردی مورد مطالعه ۹۱
۴-۴-۱-معیار انتخاب و توصیف نمونههای موردی ۹۱
۴-۴-۱-۱-خانه بهنام ۹۲
۴-۴-۱-۲-خانه گنجهای‌زاده ۹۳
۴-۴-۱-۳-خانه شربت اوغلی ۹۵
۴-۴-۱-۴-خانه اردوبادی ۹۶
۴-۴-۱-۵-خانه امیر نظام گروسی ۹۶
۴-۴-۱-۶-خانه حیدرزاده ۹۸
۴-۴-۱-۷-خانه مشروطه ۹۹
۴-۴-۱-۸-خانه ثقه الاسلام ۱۰۰
۴-۴-۱-۹-خانه صرافلار ۱۰۱
۴-۴-۱-۱۰-خانه سرخهای ۱۰۳
۴-۵-تحلیل خانه های قدیمی تبریز ۱۰۴
۴-۵-۱- تقسیم ‌بندی خانههای قدیمی تبریز ۱۰۶
۴-۵-۲- تحلیل کیفیت عناصر اصلی معماری در خانه های قدیمی تبریز ۱۰۶
۴-۵-۲-۱-نور در خانهها ۱۰۶
۴-۵-۲-۲-آب در نظام خانه ۱۰۷
۴-۵-۲-۳-افق ۱۰۸
۴-۵-۳-تحلیل عناصر کالبدی مشترک مخصوص خانه های قدیمی تبریز ۱۰۹
۴-۵-۳-۱-حیاط ۱۰۹
۴-۵-۳-۲-مهتابی ۱۱۰
۴-۵-۳-۳-ارسی ۱۱۰
۴-۵-۳-۴-ایوان ۱۱۱
۴-۵-۳-۵-پله ۱۱۲
۴-۵-۳-۶-طنبی ۱۱۲
۴-۵-۳-۷-کلهای ۱۱۴
۴-۵-۳-۸-حوضخانه ۱۱۴
۴-۵-۴- تحلیل فضایی خانه های قدیمی تبریز ۱۱۶
۴-۵-۴-۱-سلسله مراتب در فضا ۱۱۶
۴-۵-۴-۲-مشخصه های اصلی فضایی خانه های تاریخی تبریز ۱۱۷
الف.ادراک فضایی از شبکه فضایی کلان ۱۱۷
ب. شیوه های توانمند سازی فضا ۱۱۷
ج. گونه های فضایی بسته ۱۱۸
د. پویایی فضایی فعالیتی عبور کردن وارد شدن ۱۱۸
ه. پویایی فضایی فعالیتی زندگی با طبیعت ۱۱۸
و. پویایی فضایی فعالیت یاز خلوت تا معاشرت ۱۱۹
فصل پنجم: بحث و نتیجه‎ گیری و ارائه‌ی طرح نهایی ۱۲۰
۵-۱-مقدمه ۱۲۱
۵-۲-شاخصهای ارزیابی کیفیت مسکن و مولفه های آن ۱۲۱
۵-۲-۱-شاخص کیفیت کالبدی- فضایی ۱۲۱
۵-۲-۲-شاخص کیفیت ساختاری ۱۲۲
۵-۲-۳-شاخص کیفیت عملکردی ۱۲۲
۵-۲-۴-شاخص کیفیت محیطی ۱۲۲
۵-۲-۵-شاخص کیفیت مربوط به نیازهای انسان ۱۲۳
۵-۳-شناخت معیارها با بررسی شاخصهای مسکن درخانه های سنتی ۱۲۳
۵-۳-۱-معیارهای کالبدی- فضایی ۱۲۳
۵-۳-۲-شاخص کیفیت ساختاری ۱۲۴
۵-۳-۳-شاخص عملکردی ۱۲۵
۵-۳-۴-شاخص کیفیت محیطی ۱۲۶
۵-۳-۵-شاخص نیازهای انسان ۱۲۶
۵-۳-۶-جمع بندی معیارها ۱۲۷
۵-۴-ایده های طراحی ۱۲۹
۵-۵-تطبیق مولفهها و ایده های طراحی با نیازهای الگوی معماری معاصر ۱۳۱
۵-۶-ارائه ‌یالگو ۱۳۲
۵-۶-۱-اولویتهای اصلی طراحی ۱۳۲
۵-۶-۱-۱-سازمان فضای داخلی ۱۳۳
۵-۶-۱-۲-ورودی ۱۳۴
۵-۶-۱-۳-بررسی همجواری فضاها با یکدیگر (سازگاری فضاها با عوامل تأثیر گذار بر آنها) ۱۳۵
۵-۶-۱-۴-جهت نورگیری ایده آل قرار گیری فضای داخلی پلان مسکونی ۱۳۷
۵-۶-۱-۵-نقش معاصر ایوان ۱۳۷
۵-۷-الگوی نهایی نهایی ۱۳۷
۵-۷-۱-ورودی از گذر به داخل ۱۳۷
۵-۷-۲-ورودی حیاط به فضای مشاع ۱۳۹
۵-۷-۳-پلان داخلی واحد ۱۳۹
۵-۸-الگوی نهایی همنشینی واحدها کنار هم ۱۴۰
۵-۹-پلانهای اصلی طرح نهایی ۱۴۲
۵-۹-۱-اسناد طرح نهایی ۱۴۲
منابع ۱۴۷

ارزیابی تبعیت از الگوی شهر اسلامی – ایرانی در شهرهای جدید نمونه موردی (شهر جدید سهند)

چکیده

شهرها و مجتمع‌های زیستی از جمله بارزترین جلوه‌های فرهنگ بشری هستند. با توجه به دیدگاه‌های متفاوتی که در مورد برنامه‌ریزی شهری و شهر اسلامی – ایرانی وجود دارد، شناسایی الگوی شهر اسلامی- ایرانی می‌تواند در ایجاد شهرهایی، با ارزش‌های اسلامی – ایرانی صورت گیرد. مقصود از اصول و ارزش‌های اسلامی، اصولی منبعث از تعالیم اسلامی هستند که می‌بایست در شهرهای جدید مورد عنایت ویژه قرار گیرند. در این پایان‌نامه، پنج مولفه‌ی مسجد ‌محوری، مسکن، محله محوری، طبیعت‌گرایی و فضاهای عمومی – باز مورد شناسایی و استفاده قرارگرفته است. هدف از این پژوهش این است که به ارزیابی شهرهای جدید برمبنای مولفه‌های شهر اسلامی – ایرانی پرداخته شود. ازاین‌رو، شهر جدید سهند از پررونق‌ترین شهرهای جدید ایران با 24704 هزار نفر جمعیت که در نزدیکی شهر تبریز قرار دارد، به‌عنوان مورد نمونه‌، مورد بررسی قرار گرفت. نوع تحقیق کاربردی، و روش پژوهش توصیفی – تحلیلی است؛ مولفه‌ها و معیارهای مطرح شده در این پژوهش، در پنج سطح در قالب پرسش‌نامه تدوین و بر اساس آن، میزان پیاده‌سازی هرکدام در شهر جدید سهند توسط ساکنین مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل و سنجش مولفه‌ها به روش آماری مقایسه‌ی میانگین‌ها (آزمون T تک‌نمونه‌ای) می‌باشد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، آزمون T تک‌نمونه‌ای میانگین مولفه‌های مسجد محوری و مسکن به ترتیب با 00/3 و 99/2 تفاوت معنی‌داری را نشان نمی‌دهند، چون میانگین‌های به‌دست‌آمده نزدیک به میانگین نظری 3 است؛ و میانگین مولفه‌های محله محوری با 83/2، طبیعت‌گرایی با 71/2 و فضای عمومی و باز 42/2 تفاوت معنی‌داری را نشان می‌دهند، چون میانگین‌های به‌دست‌آمده از میانگین نظری 3 کم است. و چنین نتیجه‌گیری نمود که مولفه‌های مسجدمحوری و مسکن در طراحی و احداث شهر جدید سهند مورد توجه قرار گرفته و مولفه‌های محله‌محوری، طبیعت‌گرایی و فضای باز – عمومی مورد توجه قرار نگرفته و در سطح پایینی قابل مشاهده است.

فهرست مطالب
عنوان صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش
1-1- بیان مسئله 2
1-2- اهمیت پژوهش 3
1-3- سوال پژوهش 4
1-4- فرضیه پژوهش 4
1-5- اهداف پژوهش 4
1-5-1- اهداف اصلی 4
1-5-2- اهداف فرعی 5
1-6- پیشینه مطالعاتی پژوهش 5
1-7- محدودیت‌های پژوهش 7
1-8- روش پژوهش 8
1-9- مدل تحلیلی و فرآیند انجام پژوهش 8
1-10- تعریف واژگان کلیدی پژوهش 9
1-10-1- دین اسلام 9
1-10-2- جهان‌بینی اسلامی 10
1-10-3- صفات شهر اسلامی 10
فصل دوم: مبانی نظری پژوهش
2-1- مقدمه 12
2-2- اسلام و شهر 13
2-3- شهر در قرآن 13
2-4- فرهنگ و ساخت شهر 14
2-5- الگوی شهر اسلامی – ایرانی 16
2-5-1- الگو 16
2-5-2- مفهوم شهر اسلامی 17
2-5-3- شهر مسلمانان 19
2-5-4- شهر ایرانی 20
2-6- عوامل موثر در شکل‌گیری شهر اسلامی 20
2-7- مولفه های کالبدی در شهر اسلامی 22
2-7-1-مسجدمحوری 22
2-7-2- محله محوری 28
2-7-3- خانه‌ها و کاربری مسکونی 30
2-7-4- طبیعت‌گرایی 32
2-7-5- فضای عمومی – باز 33
2-8- معیارهای مطرح در تبیین الگوی شهرسازی اسلامی- ایرانی 38
2-8-1- معیارهای اجتماعی در الگوی شهر اسلامی – ایرانی 38
2-8-1-1-عدالت 38
2-8-1-2- مشارکت مردمی 39
2-8- 1-3- امنیت 40
2-8-1-4- تعاملات مردمی 41
2-8-1-5- همسایگی 41
2-8-1-6- آرامش و آسایش 42
2-8-2- معیارهای کالبدی در الگوی شهر اسلامی – ایرانی 42
2-8-2-1- مرکزیت 42
2-8-2-2- اصل سلسله‌مراتبی 42
2-8-2-3- هویت 43
2-8-2-4- محرمیت 43
2-8-2-5- نور 44
2-8-2-6- بهداشت 45
2-9- جایگاه شهر اسلامی – ایرانی در شهرسازی شهرهای جدید 46
2-10- دیدگاه‌ها و نظریه‌ها درباره‌ی وجود شهر اسلامی در قلمرو فرهنگ اسلامی 47
2-11- رویکردهای مطالعاتی حاکم بر مطالعات شهر اسلامی 49
2-12- جمع‌بندی و نتیجه‌گیری 50
فصل سوم: معرفی محدوده مورد مطالعه و روش‌شناسی پژوهش
3-1- مقدمه 52
3-2- کلیات مربوط به شهر جدید سهند 52
3-2-1- موقعیت جغرافیایی 52
3-2-2- موقعیت ویژگی‌های طبیعی شهر سهند 53
3-2-3- روند تحولات جمعیت شهر سهند 56
3-2-4- سطوح و سرانه کاربری‌ها 57
3-3- روش‌شناسی پژوهش 59
3-3-1- روش تحقیق 59
3-3-2- روش جمع‌آوری داده‌ها 59
3-3-3- جامعه آماری و تعیین حجم نمونه 59
3-3-4- روش نمونه‌گیری 60
3-3-5- روش تعیین روایی و پایایی پرسش نامه 61
3-3-6- روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها 62
3-3-7- ابزار و نرم‌افزارهای مورد استفاده در پژوهش 62
3-4- جمع بندی 63
فصل چهارم: تجزیه‌وتحلیل داده و اطلاعات
4-1- مقدمه 65
4-2- معرفی و انتخاب مولفه‌ها و معیارها 65
4-3- آمار توصیفی مربوط به مشخصات پاسخ گویان 68
4-4- بیان صورت وضعیت معیارها بر مبنای آمار توصیفی مستخرج از پرسش نامه و بررسی های اسنادی – پیمایشی 73
4-4-1- صورت وضعیت معیارهای مرتبط با مسجد 74
4-4-2- صورت وضعیت معیارهای مرتبط با مسکن 80
4-4-3- صورت وضعیت معیارهای مرتبط با محله 88
4-4-4- صورت وضعیت معیارهای مرتبط با طبیعت گرایی 96
4-4-5- صورت وضعیت معیارهای مرتبط با فضاهای عمومی- باز 99
4-5- نتایج آمار استنباطی 106
4-5-1 – ارزیابی و سنجش مولفه‌های شهر اسلامی – ایرانی (مسجدمحوری) 106
4-5-2 – ارزیابی و سنجش مولفه‌های شهر اسلامی –ایرانی (مسکن) 108
4-5-3 – ارزیابی و سنجش مولفه‌های شهر اسلامی –ایرانی (محله محوری) 110
4-5-4 – ارزیابی و سنجش مولفه‌های شهر اسلامی –ایرانی (طبیعت گرایی) 112
4-5-5 – ارزیابی و سنجش مولفه‌های شهر اسلامی –ایرانی (فضای عمومی و باز) 114
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و بحث
5-1- مقدمه 118
5-2- پاسخ به سوال تحقیق و آزمون فرضیه 118
5-3- نتیجه گیری 122
5-4- پیشنهاد‌ها 123
منابع و مأخذ

طراحی مجتمع مسکونی با رویکرد اسلامی

چکیده

امروزه با ورود تجدد و تحولات عظیمی که در نظام زندگی مردم رخ داده، وضعیت خانه و محلات مسکونی مردمی با سابقه ریشه دار از سبک زندگی اسلامی در خانه و محله چندان رضایت بخش نیست. بعد از قریب به سه دهه از حاکمیت نظام جمهوری اسلامی ایران و بیش از پنج دهه از آغاز انقلاب اسلامی و نقش بی بدیل جایگاه ولا یت فقیه در این حرکت، به نظر می رسد ضرورت دارد تا بخش های مختلف سبک زندگی با رویکردهای محوری فقهی و دینی هماهنگ و بلکه منطبق باشد؛ و در این زمینه سوالاتی مطرح است، از جمله این که آیا معماری اسلامی ایرانی در حوزه خانه و مسکن پاسخگوی نیاز انسان معاصر است؟ تعریف فقه شیعه از خانه اسلامی چیست؟ اصول معماری اسلامی درخصوص طراحی مسکن چیست؟ آیا با توجه به مسائلی ازقبیل کمبود زمین، طرحهای خانه های قدیمی ایرانی-اسلامی هنوز هم قابل اجراست؟ اهداف پژوهش حاضر گردآوری مرجعی مدون درخصوص تبیین اصول و قواعد معماری و شهرسازی اسلامی از دیدگاه فقه شیعی، جمع آوری مجموعه ای مدون در باب مسائل مرتبط با معماری خانه از دیدگاه اسلام و فقه شیعه و در نهایت، ارائه اصول طراحی مسکن با نگاه اسلامی-ایرانی می باشد. در این مسیر ابتدا اصول و قواعد معماری و شهرسازی اسلامی، با نگاه فقهی حاصل از استفتائات تخصصی نگارنده، آیات و روایات و تبیین معمارانه می باشد، به روش تحلیلی-توصیفی استخراج گردید و چند مجموعه و شهرک اسلامی با معیارهای حاصله مورد سنجش قرار گرفت و در پایان الگویی کالبدی در قالب طراحی عناصرکالبدی مجتمع مسکونی ارائه گردید که تا حد امکان سازگار با اصولی همچون اصل تقویت همسایگی، اصل نهی اشراف، اصل ارتفاع یکسان در محله، اصل مردم واری فضا ها، اصل اجتماع پذیری در محله، اصل طراحی مکان ویژه نیایش در خانه، اصل استفاده از رنگ های آرام بخش در خانه، اصل حریم بندی فضاهای داخلی و تفکیک اتاق خواب فرزندان ازهم، اصل تفکیک محل عبور سواره از پیاده و احیاء پیاده راه، اصل درونگرایی، اصل مسجد محوری، اصل رعایت حریم منظر، اصل طراحی ورودی، اصل ایجاد جان پناه و اصل سازگاری با اقلیم می باشد.

فهرست مطالب صفحه

1-1 بیان مسأله 1
1-1-2 اهداف تحقیق 2
1-1-3 سوالات یا فرضیه های تحقیق 2
2-1 مطالعات نظری 3
2-1-2 کتاب شاخصه های معماری و شهرسازی اسلامی (رحیم قربانی) 5
2-1-3 تحلیل ساختار هندسی-فضایی بیت الله الحرام و تاثیر آن به معماری و شهرسازی دوران اسلامی(عبدالحمید نقره کار) 5
2-1-4 مکان و مسکن از منظر اسلام (بهزاد وثیق،آزاده پشتوتنی زاده، محمدرضا بمانیان) 6
2-1-5 تاملی بر تاثیر قاعده فقهی “لاضرر”بر مفاد مربوط به حریم بصری در قانون مدنی ایران (محمد علی آبادی، سید مجید هاشمی طغرالجردی) 6
2-1-7 اصول مفهومی و کاربردی در طراحی بناهای مذهبی در نگرش شیعه، نمونه موردی بررسی تفاوتهای مفهومی درطراحی مسجد، مزار، مصلی(مهدی حمزه نژاد) 7
2-1-8 قناعت در معماری، نظری بر آثار و اصول قناعت در معماری خانه (نسرین سریانی) 8
2-1-9 اصول حاکم بر حریم بصری خانه در اندیشه اسلامی (سید مجید هاشمی طغرالجردی) 9
2-1-10 فهم سرشت خانه ایرانی به روش پدیدارشناسی (آرزو صدوقی) 10
2-1-11 طرحی برای هویت بخشی به چیذر، طراحی مرکز محله (مرضیه آزاد ارمکی) 10
2-1-12 بررسی کاربرد و اصول معماری سنتی در طراحی مسکن امروز بوشهر (فردین پارسایی) 11
2-2 کارهای ساخته شده 11
2-2-1 مجموعه شوشتر نو 11
2-2-2 مجتمع مسکونی همسایگی کویر یزد 14
2-2-3 مجتمع مسکونی مدینه العلم قم 18
فصل سوم: اصول مسکن اسلامی بر اساس قرآن،حدیث وفقه 22
3-1 مفاهیم سکونت در آیات و روایات اسلامی 22
3-1-1 شهر به مثابه سکونت گاه 22
3-1-2 برنامه ریزی شهری و مقررات 23
3-1-3 تصویر ابنیه در آیات 23
3-1-4 تصویر ابنیه در روایات 24
3-1-5 مفهوم فضا – مکان در اسلام 24
3-2-1 شاخص های قدسی مسکن؛ خرد – معیارها 25
3-2-2 شاخص های قدسی مسکن ؛ کلان – معیارها 26
3-2-2-1 وحدت و مرکزیت 26
3-2-2-2 عدالت و مساوات 26
3-2-2-3 سلسله مراتب 26
3-2-2-4 درونگرا- ابعاد هندسی و جهت گرایی 26
3-3 کلیات سکونتی و کلیات شهری 26
3-3-1 نقش سکونتی انسان 27
3-3-2 ابعاد روانی سکونت 27
3-3-3 روند ساخت سکونتگاه 27
3-3-4 شرافت جغرافیایی 27
3-3-5 ابعاد کارکردی سکونتگاه مسلمین 28
3-3-6 ارگانیسم سکونتگاه 28
3-3-7 کالبد سکونتگاه 28
3-4 ابعاد مفهومی سکونتگاه در اسلام 29
3-4-1 ابعاد شناختی سکونتگاه 29
3-4-2 رویکرد سلسله مراتب و درجات ارزشی 29
3-4-3 رویکرد ساخت سکونتگاه 29
3-4-4 اخلاق سکونت 30
3-4-5 تلفیق طبیعی 30
3-5 بازشناسی مفاهیم معنوی « سکونت » در مسکن سنتی 31
3-5-1 نگرش معنا گرایانه به مفاهیم سکونت 32
بخش دوم: اصول سکونت گاه 32
3-6-1 اصل ضرورت و تقویت روابط همسایگی 32
3-6-2 اصل نهی اشراف 32
3-6-3 اصل مطلوبیت وسعت خانه 33
3-6-4 اصول طراحی فضاهای داخلی خانه 33
3-6-4-1 اصل بهره مندی از حداکثر نور طبیعی در طراحی 34
3-6-4-2 اصل آرامش صوتی درفضاهای خانه 35
3-6-4-3 اصل تفکیک اتاق خواب فرزندان پسر و دختر از هم 35
3-6-4-4 اصل رعایت حریم در آشپزخانه 36
3-6-4-5 اصل طراحی محل عبادت ونیایش درخانه 36
3-6-4-6 اصل طراحی سرویس های بهداشتی 36
3-6-4-7 اصل تذکر آفرینی با تزئینات در خانه 37
3-6-4-8 اصل عدم ایجاد مجسمه و نقاشی انسانی در اتاق ها 37
3-8-4 اصل استفاده از رنگهای مطلوب درفضاهای خانه 38
3-6-4-10 اصل نهی بازشودرسمت قبله درطراحی ابنیه معماری 38
3-7 اصول طراحی فضاهای خارجی 39
3-7-1 اصل درونگرایی درمعماری اسلامی 39
3-7-2 اصل عدم فاخریت (طلاکاری و نقره کاری) در تزیینات خانه 39
3-7-3 اصل قرار ندادن محل زباله در پشت خانه ها 40
3-7-4 اصل تعبیه محلی (سکو) برای نشستن جهت پوشیدن کفش در ورودی منازل 40
3-7-5 اصل استحکام درساختن ابنیه معماری 41
3-7-6 اصل ایجاد جان پناه در پشت بام 41
3-8 اصول سازماندهی کالبدی محله یا مجتمع مسکونی 41
3-8-1 اصل مسجد محوری 41
3-8-1-1 اصل طراحی مناره در مساجد 41
3-8-2 اصل حریم بندی بین عناصر کالبدی محله 42
3-8-3 اصل سازماندهی ناودانها وآبریزها 43
3-8-4 اصل نهی بلندمرتبه سازی درمحله با توجه به ممانعت ازرسیدن جریان باد به سایر خانه ها 43
ساختن خانه به طوریکه مانع از رسیدن باد به سایر خانه ها نباشد 43
3-8-5 اصل ایجاد فضای سبز پیرامون منازل 43
3-8-5-1 ایجاد فضای سبز در فضاهای درونیِ خانه 44
3-8-5-2 ساختن خانه درون باغ (ساختن باغ درون خانه) 44
فصل چهارم: مطالعات شناخت شهر و اقلیم طرح 49
4-1 وجه تسمیه مشهد 49
4-1-1 دلایل تاریخى بودن شهر مشهد 50
4-1-1-1 میراث فرهنگى 50
4-1-1-2 سیماى بافت کالبدى شهر 50
4-1-1-3 ترکیب جمعیت‏شهر (ساکن و غیر ساکن ، زائر) 51
4-1-1-4 ترکیب شاغلان در بخشهاى مختلف اقتصادى 51
4-1-1-5 ترکیب درآمد اقتصادى شهر 51
4-1-1-6 دیدگاههاى جمعیت غیرساکن 52
4-2 سایر جاذبه‏هاى زیارتى – سیاحتى (تاریخى ، توریستى) شهر مشهد 52
4-2-1 قدمت زمانى 52
4-2-2 عامل مذهبى 52
4-2-3 عناصر کالبدى 52
4-2-4 عوامل اجتماعى 53
4-2-5 عوامل اقتصادى 53
4-2-6 جاذبه‏هاى طبیعى 53
4-3-1 موقعیت جغرافیایی 53
4-3-2 فلسفه پیدایش شهر جدید گلبهار 54
4-3-3 وضعیت کنونی شهرجدید گلبهار به لحاظ جمعیت پذیری 54
4-4-1 جدول آماری عوامل موثر بر معماری 12 ساله اخیر مشهد 55
4-4-2 راهکارهای اقلیمی درطراحی معماری 56
4-4-2-1 فرم ساختمان و اقلیم در شهر مشهد و گلبهار 57
4-4-2-2 ترکیب فضاهای داخلی (نورگیری) 57
4-4-2-3 کیفیت رنگ و سطح مورد تابش 57
4-4-2-4 تهویه 58
4-4-2-5 تاثیر نوع و شکل پنجره 58
4-5 بررسی شاخص های آسایش حرارتی (بیوکلماتیک ساختمانی در مشهد) 58
4-5-1 روش اولگی و تعین محدوده آسایش در شهر مشهد و گلبهار 58
4-5-2 روش آسایش حرارتی گیونی در راستای تعیین ویژگی های اقلیمی مشهد 59
4-5-2-1 تجزیه وتحلیل نمودار گیونی برای شهر مشهد 60
4-5-3 توصیه های طراحی اقلیمی بر اساس اقلیم مشهد (شهر جدید گلبهار) 62
4-6 مکانیابی سایت مورد نظر 64
4-6-1 دسترسی هابه سایت پروژه 65
6-4-2 آنالیز سایت 66

فصل پنجم: بررسی میزان رعایت اصول محرمیت در مجتمع های مسکونی مورد مطالعه 75
• مجتمع مسکونی عرفان 75
• مجتمع مسکونی مهر پردیس 75
5-1 مجتمع مسکونی عرفان 76
5-2 مجتمع مسکونی مهر پردیس 77
5-1-1 تحلیل اصول مسکن اسلامی مورد سنجش درپلان مجتمع مسکونی عرفان 79
5-1-1-1 تحلیل اصول طراحی فضاهای داخلی در پلان مجتمع مسکونی عرفان 79
5-1-1-2 طراحی خانه متناسب با آرامش صوتی در پلان مجتمع مسکونی عرفان 80
3-1-1-5 بررسی و تحلیل اصول تقویت روابط همسایگی مجتمع مسکونی عرفان 82
5-1-1-4 رعایت حریم داخلی افراد خانه در مجتمع مسکونی عرفان 84
5-2-1 تحلیل اصول مسکن اسلامی مورد سنجش درپلان مجتمع مسکونی مهر پردیس 86
5-2-1-1 تحلیل اصول طراحی فضاهای داخلی در پلان مجتمع مسکونی مهر پردیس 86
5-2-1-2 طراحی خانه متناسب با آرامش صوتی در پلان مجتمع مسکونی پردیس 86
5-2-1-3 بررسی و تحلیل اصول تقویت روابط همسایگی مجتمع مسکونی مهر پردیس 88
5-2-1-4 رعایت حریم داخلی افراد خانه در مجتمع مسکونی مهر پردیس 89
5-3 نتیجه گیری کلی سنجش مجتمع های مسکونی با اصول و معیارهای فقهی مسکن اسلامی 91
5-4 پیشنهادات: 93
منابع: 94
پیوست 1: 98
چکیده انگلیسی 139

طراحی مجتمع های مسکونی با رویکرد معماری ایرانی- اسلامی در منطقه 22 تهران

چکیده

دغدغه پیوند با گذشته و عدم توفیق اساسی در بوجود آوردن یک جریان معماری که بتواند به صورت صحیح در ادامه و تکامل تاریخ با ارزش معماری ایران و سهمی را در معماری معاصر جهان به خود اختصاص دهد و بتواند سهمی در پیش‌برد اهداف و مولفه‌های بنیادین معماری اصیل ایرانی- اسلامی داشته باشد، ضرورت توجه به این مفاهیم و بکارگیری آن‌ها در قالب نو در جریان معماری امروز ایران را بر می‌انگیزاند. با درک این ضرورت، این مساله پیش روی قرار می‌گیرد که مبانی، مفاهیم و الگوهای بنیادین معماری ایرانی- اسلامی کدامند، و آیا نمی‌توان معماری معاصر ضمن به کارگیری تکنولوژی نوین در امر ساخت و ساز، به همان الگوها وفادار ماند و آن‌ها را در جریان فعالیتی خلاق تکامل بخشید. بررسی این مولفه‌ها رهیافتی جهت استفاده معماران از تجارب ارزنده و به کارگیری الگوها و مفاهیم معماری ایرانی- اسلامی در کالبدی جدید متناسب با هویت فرهنگی و شهری در پهنه نظام اسلامی خواهد بود.تاریخ معماری ایرانی نشان می‌دهد که در شکل‌گیری فضاهای مختلف بخصوص فضاهای مسکونی، مسائل اعتقادی و زمینه‌های فرهنگی خاص ایرانیان همواره از عناصر تاثیرگذار بوده است. با گسترش تکنولوژی و پیشرفت‌های علمی جهان که به همراه خود تغییرات معنی‌داری را در همه ابعاد زندگی علی الخصوص شیوه سکونت بوجود آورده، شکاف بزرگی در توجه معماران به اصول معماری ایرانی- اسلامی با نوگرایی در کشور بوجود آورده که نتیجه‌ای جز کم توجه‌ی به ارزش‌های فرهنگ ایرانی در ساخت و سازهای شهری بدنبال نداشته است. این پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی و با هدف شناخت ضرورت‌ها و نیازهای طراحی معماری ایرانی- اسلامی در شرایط کنونی جامعه انجام گرفته است. جامعه آماری این تحقیق متخصصین و دانش آموختگان رشته معماری که از میان آنها 150 نمونه، با روش تصادفی ساده مورد پرسش‌گری قرار گرفته‌اند. پس از جمع آوری اطلاعات میدانی از طریق ابزار پرسش‌نامه با بکارگیری نرم افزار 21SPSS روابط بین متغیرهای تحقیق مورد آزمون قرار گرفته است و میزان آلفای کرونباخ برای این پرسشنامه عدد 724/0 می باشد که پایایی پرسش‌نامه را تایید می نماید. نتایج حاصل از تحقیق نشان داده که موثرترین عامل از نگاه جامعه آماری در ضرورت بازگشت به الگوی ایرانی – اسلامی در طراحی مجتمع‌های جدید مسکونی عامل امنیت و آسایش با 45 درصد و ضعیف‌ترین عامل تواضع و اصالت در خانه با 9 درصد بوده است.

مجموعه مسکونی 60 واحدی کاشان با نگاهی به سبک زندگی ایرانی-اسلامی

چکیده

فرهنگ یا سبک زندگی انسان با مسکن و محل زندگی او همواره متاثر از یکدیگر بوده اند و با نگرشی دقیق تر می توان فرهنگ(سبک زندگی) و مسکن را در رابطه دوطرفه و هم افزای یکدیگر معرفی کرد. با توجه به اینکه مسکن ، محل رشد و تربیت خانواده نقش بسیار مهمی در تربیت جامعه و شکل گیری سبک زندگی انسان دارد و همچنین تاثیر سبک زندگی یک جامعه اسلامی بر کالبد و محیط زندگی مسلمانان ، لذا درصورت متناسب بودن مکان زندگی و سبک زندگی ساکنین می توان زمینه رشد انسان را فراهم آورد .با توجه به روند رو به رشد شهرها و نیاز به مسکن در شهرهای در حال توسعه و اینکه شهر کاشان در چند سال اخیر از نظر صنعتی روبه رشد می باشد و متناسب با آن شهر کاشان نیز در حال توسعه است لذا رشد مجتمع های مسکونی فراوان درحالی ضروری به نظر می رسد نیازهای معنوی انسان مسلمان به فراموشی سپرده شده است. امروزه با توجه به رهنمود های مقام معظم رهبری مبنی بر رویکرد فرهنگ مردم به سمت فرهنگ های غربی و تاثیر آن بر سبک زندگی و معماری ، طراحی مجتمع های مسکونی بر اساس سبک زندگی ایرانی- اسلامی امری ضروری به نظر می رسد.از آنجایی که شهر کاشان از قدیم به دارالمومنین معروف بوده، و دارای خانه های سنتی است که این خانه ها در گذشته بر اساس فرهنگ ایرانی-اسلامی شکل گرفته بودند و احتیاجات مردم زمانه خود را برطرف می کردند ، و علی الرغم این که شهر کاشان دارای پشتوانه ی غنی از آموزه های اسلامی است ولی متاسفانه با ورود صنعت نوین ساختمان سازی و گسست در روند ساخت خانه های سنتی، در چند سال اخیر مسئله مسکن همانند سایر شهرهای در حال توسعه ، دچار سردرگمی شده است به طوری که شاهد ایجاد مسکن های نامرتبط با انسان ها و سبک زندگی مردم این شهر هستیم. لذا فقدان مرجعی حاوی اصول طراحی مجتمع مسکونی “ایرانی-اسلامی” براساس آموزه های اسلام حس می شود. با توجه به احساس نیاز به چنین طرحی در منطقه کاشان و جو حاکم مذهبی و ضرورت حفظ اصول و موازین اسلامی که از جمله دغدغه های مردم این شهر است و با توجه به فرهنگ ایرانی – اسلامی و ضرورت توسعه ساختمان سازی و مسکن جهت رفع نیاز مردم و با تحلیل و برداشت از برخی آیات قرآن کریم و تعدادی از احادیث پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار ( علیها السلام ) و استفاده از تعاریف بزرگان دینی از سبک زندگی و بررسی الگوهای گذشتگان و توجه به ساختار و اقلیم منطقه کاشان ، اصولی را از منابع مورد نظر استخراج کرده و سپس با تنظیم جدول های جداگانه برای هر اصل، آنها را دسته بندی و با محوریت اصول اسلامی و ایرانی تلفیق و در قالب جدول کلی مبانی بیان شد پس از آن طرحی به عنوان مجموعه مسکونی 60 واحدی با در نظر گرفتن سبک زندگی ایرانی – اسلامی در کاشان ارائه گردیده که پاسخگوی نیاز مردم باشد .پژوهش به سه بخش اصلی تقسیم می شود بخش اول که شناخت سبک زندگی ایرانی-اسلامی و مطالعات پایه شناخت مجموعه های مسکونی و ضوابط طراحی که به صورت مطالعات کتابخانه ای انجام خواهد پذیرفت. بخش دوم تعریف نظریه پردازان و معماران صاحب نظر از رابطه ی سبک زندگی و مکان زندگی ، و بخش سوم شامل شناخت بستر کالبدی کاشان و خانه های سنتی آن است که بصورت مطالعات میدانی و کتابخانه ای صورت می گیرد.کلمات کلیدیمجموعه مسکونی، سبک زندگی ایرانی – اسلامی، الگوهای طراحی، خانه

چکیده :
مقدمه: ۳
مبانی نظری و رویکرد طراحی مجموعه مسکونی در شهر کاشان ۳
انتخاب رویکرد (چرا این رویکرد؟) ۳
انتخاب موضوع طراحی (چرا این موضوع ؟) ۵
انتخاب بستر طرح (چرا این بستر ؟) ۵
روش و مسیر انجام کار(چگونگی؟) ۵
ساختار پژوهش ۶
۱- فصل اول: سبک زندگی ایرانی اسلامی ۸
۱-۱- واژه شناسی ۸
۱-۲- ‏‎ ‎چیستی و ماهیت سبک زندگی ۸
۱-۳- سبک زندگی از دیدگاه صاحب نظران غربی ۹
۱-۴- سبک زندگی از دیدگاه صاحب نظران مسلمان ۹
۱-۵- اصول و معیارهای بنیادین مسکن ایرانی اسلامی ۱۱
۱-۶- سبک زندگی دینی و سبک زندگی اسلامی- ایرانی ۱۱
۱-۷- سبک‌های زندگی اسلامی ۱۱
۱-۸- توجه به فرهنگ و اصول بنیادین جامعه ۱۲
۱-۹- فراهم آوردن امکان زندگی اسلامی ایرانی ۱۲
۱-۱۰- تربیت جامعه در جهت رسیدن به سبک زندگی ایرانی- اسلامی ۱۳
۱-۱۰-۱- مفهوم شناسی تربیت ۱۳
۱-۱۰-۲- مفهوم تربیت از منظر اسلام ۱۳
۱-۱۰-۳- مفهوم تربیت از دیدگاه امام علی(ع)‏ ۱۴
۱-۱۰-۴- اهداف تربیت ۱۵
۱-۱۱- جامع نگری و وحدت گرایی ۱۶
۱-۱۱-۱- ارتباط با طبیعت و همزیستی با آن ۱۷
۱-۱۱-۲- رعایت عدل و توجّه به عدالت اجتماعی ۱۸
۱-۱۱-۳- هماهنگی ۱۸
۱-۱۱-۴- درک ارجحیّت معنویّت بر مادّیت ۱۸
۱-۱۱-۵- سلسله مراتب ۱۸
۱-۱۱-۶- اصلاح ۱۹
۱-۱۱-۷- کمال گرایی ۱۹
۱-۱۱-۸- عزّت ۱۹
۱-۱۱-۹- تذکّر دهی ۱۹
۱-۱۱-۱۰- تواضع ۱۹
۱-۱۱-۱۱- حیا ۲۰
۱-۱۱-۱۲- تقوی ۲۰
۱-۱۲- حفظ و تقویت روابط اجتماعی ۲۰
۱-۱۲-۱- حفظ و ارتقاء توجه به خانواده و روابط خانوادگی ۲۰
۱-۱۲-۲- خلوت ۲۱
۱-۱۲-۳- امنیت ۲۱
۱-۱۲-۴- هویت ۲۱
۱-۱۳- عناصر دخیل در راهکارهای اسلامی برای خانه سازی : ۲۲

۱-۱۴- بررسی موردی برخی از آیات و احادیث مرتبط با موضوع مسکن ۲۵
۱-۱۴-۱- اصل آرامش ۲۵
۱-۱۴-۲- اصل امنیت ۲۵
۱-۱۴-۳- اصل زیبائی و دل پسندی ۲۶
۱-۱۴-۴- اصل عزت و استقلال ۲۶
۱-۱۴-۵- اصل استفاده بهینه ۲۷
۱-۱۴-۶- اصل رعایت حقوق همسایه ۲۷
۱-۱۴-۷- اصل آسایش ۲۸
۱-۱۴-۸- اصل حفظ حریم ۲۸
۱-۱۴-۹- اصل مهمان پذیری ۲۹
۱-۱۵- نتیجه گیری کلی (اصول و الگوهای معماری طراحی مجموعه های مسکونی از منظرسبک زندگی) ۳۰
۲- فصل دوم: مجموعه مسکونی (شناخت موضوع) ۳۲
۲-۱- نیاز ۳۲
۲-۲- مسکن ۳۲
۲-۳- کاشانه ۳۲
۲-۴- تاریخ شکل گیری مسکن ۳۲
۲-۵- سیر تحول مجتمع مسکونی ۳۳
۲-۵-۱- سیر تحول مجموعه مسکونی در جهان(غرب) ۳۳
۲-۵-۱-۱- ادامه پیدا کردن رشد شهرهای بزرگ پس از سال ۱۸۷۰ میلادی ۳۳
۲-۵-۱-۲- قرن ۲۰ پس از جنگ جهانی : ۳۳
۲-۵-۲- سیر تحول مجموعه مسکونی در ایران ۳۴
۲-۵-۲-۱- ایران قبل از انقلاب ۵۷ ۳۴
۲-۵-۲-۲- ایران بعد از انقلاب ۵۷ ۳۵
۲-۵-۳- تفاوت مجتمع سازی ایران با جهان ۳۶
۲-۵-۴- سیر تحول کلی مجتمع مسکونی در ایران با یک نگاه ۳۶
۲-۵-۵- سیر تحول مسکن در کاشان ۳۷
۲-۵-۵-۱- الگو های فضای باز ۳۸
۲-۵-۵-۲- الگوهای فضای پوشیده حضور فضاهای پوشیده در سازمان فضایی خانه های معاصر بسیار کاهش یافته است ۳۹
۲-۶- الگوهای طراحی مجموعه مسکونی ۳۹
۲-۶-۱- گونه های مختلف پلان در خانه های مسکونی ۳۹
۲-۶-۲- انواع مجتمع مسکونی ۴۰
۲-۶-۲-۱- بلوک های کنجی ۴۰
۲-۶-۲-۲- بلوک های مستقل ۴۰
۲-۶-۲-۳- بلوک های پلکانی ۴۱
۲-۶-۳-۱- ساختار ردیفی ۴۱
۲-۶-۳-۲- ساختار مرکزی ۴۱
۲-۶-۳-۳- ساختار منفرد ۴۱
۲-۶-۳-۴- ساختار چند باله ۴۲
۲-۷- ضوابط مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان ۴۲
۲-۷-۱- گروه بندی ساختمان ها از نظر الزامات عمومی ساختمان ۴۲
۲-۷-۲- الزامات ساختمان درخصو ص تجهیزات حفاظت در برابرسوانح ۴۳
۲-۷-۳- الزام به اجرای مقررات ۴۵
۲-۷-۴- شکل و ظاهر ساختمان ۴۵
۲-۷-۵- الزامات ساختمان درخصوص تجهیزات حفاظت در برابرسوانح ۴۵
۲-۸- ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ ﻭ ﺿﻮﺍﺑﻂ ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻧﻤﺎﻱ ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ ﺷﻬﺮ ﻛﺎﺷﺎﻥ ۵۳
۲-۸-۱- اصول کلی نما ۵۳
۲-۸-۲- ریتم های افقی و عمودی و جزئیات ۵۴

۲-۸-۳- بازشوها (ورودی و پنجره) ۵۵
۲-۸-۴- خط بام و آسمان ۵۶
۲-۸-۵- مصالح و رنگ ۵۶
۲-۸-۶- جداره های فاقد جزییات ۵۷
۲-۸-۷- نماد گرایی ۵۸
۲-۹- برنامه فیزیکی پروژه : ۵۹
۲-۹-۱- فضاهای پوشیده ۵۹
۲-۹-۲- فضاهای باز: ۵۹
۲-۱۰- برنامه‌ریزی فضاهای اصلی ۶۰
۲-۱۱- نتیجه گیری کلی (اصول و الگوهای معماری طراحی مجموعه های مسکونی از منظرسبک زندگی) ۶۳
فصل سوم: بستر طرح (کاشان) ۶۴
۲-۱۲- بستر انسانی ۶۴
۲-۱۲-۹- معماری ۶۸
۲-۱۲-۱۱- جمع بندی ۶۸
۲-۱۳-۶-۱- با توجه به نقاله خورشیدی شهرستان کاشان :‏ ۷۰
۲-۱۳-۶-۲- توصیه های طراحی ۷۰
۲-۱۳-۶-۳- ‏ تدابیر در استفاده از سایبان های طبیعی :‏ ۷۰
۲-۱۳-۶-۴- طرحی سایبان جنوبی ۷۱
۲-۱۳-۶-۵- طراحی سایبان شمالی ۷۲
۲-۱۳-۶-۶- طراحی سایبان شرقی ۷۲
۲-۱۳-۶-۷- طراحی سایبان غربی ۷۲
۲-۱۳-۷-۱- طراحی مناسب تهویه، با توجه به تدابیر زیر: ۷۳
۲-۱۳-۷-۲- توجه به رنگ وجنس مصالح با توجه به تدابیر زیر : ۷۳
۲-۱۴-۳- دیدهای اطراف سایت ۷۹
۲-۱۴-۵- تحلیل دسترسی های سایت ۸۰
۳- فصل ۴ : بررسی نمونه ها و مصادیق ۸۳
۴- فصل ۵ : چهار چوب طراحی ۸۵
۴-۱- بیانیه طراحی : ۸۵
۵- فصل ۶ : طرح ۸۸
منابع: ۸۹
۶- پیوست ها ۹۲
۱- پیوست ۱ : راهنمای طراحی مجموعه مسکونی ۱
۱-۱- نیاز ۱
۱-۲- مسکن ۱
۱-۳- کاشانه ۱
۱-۴- تاریخ شکل گیری مسکن ۱
۱-۵- سیر تحول مجتمع مسکونی ۲
۱-۵-۱- سیر تحول مجموعه مسکونی در جهان(غرب) ۲
۱-۵-۱-۱- ادامه پیدا کردن رشد شهرهای بزرگ پس از سال ۱۸۷۰ میلادی ۲
۱-۵-۱-۲- قرن ۲۰ پس از جنگ جهانی : ۲
۱-۵-۲- سیر تحول مجموعه مسکونی در ایران ۳
۱-۵-۲-۱- ایران قبل از انقلاب ۵۷ ۳
۱-۵-۲-۲- ایران بعد از انقلاب ۵۷ ۴
سیر تحول مجتمع مسکونی پس از انقلاب : ۴
۱-۵-۳- تفاوت مجتمع سازی ایران با جهان ۵
۱-۵-۴- بطور کلی سیر تحول مجتمع مسکونی در ایران در یک نگاه ۵
۱-۵-۵- سیر تحول مسکن در کاشان ۶
۱-۵-۵-۱- الگو های فضای باز ۷
۱-۵-۵-۲- الگوهای فضای پوشیده حضور فضاهای پوشیده در سازمان فضایی خانه های معاصر بسیار کاهش یافته است ۸
۱-۶- معماری منظر: ۸
۱-۶-۱- تعریف فضای سبز : ۹
۱-۶-۲- سرانه فضای سبز : ۹
۱-۶-۳- تعریف فضای باز : ۹
۱-۶-۴- گردش در فضا ۹
۱-۷- منظر نرم ۱۳
۱-۷-۱- تعریف رنگ ۱۳
۱-۷-۲- فرم ۱۳
۱-۷-۳- بافت ۱۴
۱-۷-۴- گیاهان ۱۴
۱-۷-۴-۱- ویژگی های بصری گیاهان ۱۴
۱-۷-۴-۲- شکست بصری فرمی: ۱۴
۱-۷-۴-۳- شکست بصری بافتی : ۱۴
۱-۷-۴-۴- تاثیرات گیاهان در بهسازی شرایط زیست ۱۴
۱-۷-۴-۵- ویژگی موانع گیاهی ۱۵
۱-۷-۴-۶- کنترل انعکاس نور : ۱۵
۱-۷-۴-۷- تاثیر گیاهان برای کنترل شرایط اقلیم سرد و کوهستانی ۱۶
۱-۷-۵- کنترل رطوبت هوا، بارندگی، یخبندان ۱۷
۱-۷-۵-۱- راه ها ی کنترل باران ۱۷
۱-۸- تاثیر وکاربرد گیاهان در معماری ۱۷
۱-۸-۱- تقسیم فضا: ۱۸
۱-۸-۲- ایجاد حفاظ ۱۸
۱-۸-۳- ایجاد حریم و محوطه های خصوصی ۱۸
۱-۸-۴- راه های ایجاد حریم ۱۸
۱-۹- عناصر منظر سازی ۱۸
۱-۹-۱- ارتفاع ۱۸
۱-۹-۲- حجم ۱۹
۱-۹-۳- تراکم ۱۹
۱-۹-۴- ساختار فضایی ۱۹
۱-۱۰- منظر سخت ۲۰
۱-۱۰-۱- مسیر ۲۰
۱-۱۰-۱-۱- مسیر عابر پیاده: ۲۰
۱-۱۰-۲- پل ۲۰
۱-۱۰-۲-۱- پل خیابان: ۲۰
۱-۱۰-۲-۲- پل آب رو ها: ۲۰
۱-۱۰-۳- لبه ۲۰
۱-۱۰-۴- پله ۲۱
۱-۱۰-۵- مبلمان ۲۱
۱-۱۰-۵-۱- نیمکت ها: ۲۲
۱-۱۰-۵-۲- محل قرارگیری مناسب نیمکت ها: ۲۲
۱-۱۰-۶- نرده ها ۲۲
۱-۱۰-۷- سنگ و سنگ فرش ۲۳
۱-۱۰-۸- دیواره ها ۲۳
۱-۱۰-۸-۱- انواع دیواره ها ۲۳
۱-۱۰-۹- آلاچیق ها ۲۴
۱-۱۱- نورپردازی ۲۵
۱-۱۱-۱- روشنایی در شب ۲۵
۱-۱۱-۲- روش های مختلف نور پردازی ۲۵
۱-۱۱-۳- معیارهایی برای لامپ ۲۶
۱-۱۱-۴- طراحی فضای باز با نور ۲۶
۱-۱۲- معابر ۲۷
۱-۱۲-۱- معابر سواره ۲۷
۱-۱۲-۲- دوچرخه ۳۱
۱-۱۲-۳- پیاده ۳۳
۱-۱۲-۴- تاثیر شبکه ارتباطی در شهر بر سیمای معابر ۳۶
۱-۱۲-۴-۱- ویژگی های مسیرهای دسترسی در شهر قدیم ۳۶
۱-۱۲-۴-۲- ویژگی های مسیرهای دسترسی در شهر کنونی ۳۷
۱-۱۲-۴-۳- تفاوت شبکه ارتباطی در شهر قدیم و کنونی ۳۷
۱-۱۳- محیط های پاسخ ده ۳۹
۱-۱۴- الگوهای طراحی مجموعه مسکونی ۴۴
۱-۱۴-۱- گونه های مختلف پلان در خانه های مسکونی ۴۴
۱-۱۴-۲- انواع مجتمع مسکونی ۴۵
۱-۱۴-۲-۱- بلوک های کنجی ۴۵
۱-۱۴-۲-۲- بلوک های مستقل ۴۵
۱-۱۴-۲-۳- بلوک های پلکانی ۴۶
۱-۱۴-۳- ساختارهای مجتمع مسکونی ۴۶
۱-۱۴-۴- الگوهای الکساندر ۴۷
۱-۱۴-۵- الگوی شماره۱۲۷: فضای خصوصی ۴۸
۱-۱۴-۶- الگوی شماره ۱۰۲: مجموعه ای از ورودی ها ۴۸
۱-۱۴-۷- الگوی شماره۱۱۲: معبر ورودی ۴۹
۱-۱۴-۸- الگوی شماره ۱۳۰: اتاق ورودی ۴۹
۱-۱۴-۹- الگوی شماره۲۴۲: نیمکت جلوی در ۵۰
۱-۱۴-۱۰- الگوی شماره ۱۱۵: حیاط های پر از زندگی ۵۲
۱-۱۵- ضوابط مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان ۵۳
۱-۱۵-۱- گروه بندی ساختمان ها از نظر الزامات عمومی ساختمان ۵۴
۱-۱۵-۱-۱- الف) ساختمانهای یک و دو طبقه ۵۴
۱-۱۵-۱-۲- ب) ساختمان های سه و چهار طبقه ۵۴
۱-۱۵-۱-۳- ج) ساختمانهای بیش از چهار طبقه ۵۴
۱-۱۵-۲- الزامات ساختمان درخصو ص تجهیزات حفاظت در برابرسوانح ۵۵
۱-۱۵-۳- الزام به اجرای مقررات ۵۷
۱-۱۵-۴- الزامات ساختمان درخصو ص تأسیسات و تجهیزات شهری ۵۸
۱-۱۵-۵- ساختمان و اجزایش ۵۹
۱-۱۵-۵-۱- بام ۵۹
۱-۱۵-۵-۲- آسانسورها ۶۱
۱-۱۵-۵-۳- نمای ساختمان ۶۱
۱-۱۵-۵-۴- پیش آمدگی در معابر عمومی ۶۱
۱-۱۵-۵-۵- فضاهای داخلی بنا وتاسیسات ویژه ۶۲
۱-۱۵-۵-۶- فضاهای محل توقف خودرو ۶۳
۱-۱۵-۵-۷- مشاعات ساختمان ۶۵
۱-۱۵-۵-۸- ابعاد الزامی در محیط داخلی بنا ۶۵
۲- پیوست۲: بررسی۱۰ نمونه مجتمع مسکونی با هدف دستیابی به اصول والگوهای مسکن
۲-۱- فصل اول: شناخت بستر پروژه ها
۲-۱-۱- تهران
۲-۱-۲- اصفهان
۲-۱-۳- قم
۲-۱-۴- کاشان
۲-۲- فصل دوم: معرفی مجموعه ها
۲-۲-۱- مجتمع مسکونی مدینه العلم قم
۲-۲-۲- مجموعه مسکونی زیتون
۲-۲-۳- مجموعه مسکونی پزشکان
۲-۲-۴- مجموعه مسکونی پردیسان
۲-۲-۵- مجموعه مسکونی آفتاب
۲-۲-۶- مجموعه مسکونی شهرک امید
۲-۲-۷- مجموعه مسکونی اکباتان
۲-۲-۸- مجموعه مسکونی نیاوران
۲-۲-۹- مجموعه مسکونی سپهر
۲-۲-۱۰- مجموعه مسکونی بهار

بررسی تطبیقی مفاهیم انعطاف‌پذیری، عوامل ایجاد و جایگاه آن در مسکن معاصر با رویکرد اسلامی

چکیده

انعطاف‌پذیری به عنوان کلیتی ساختاری- مفهومی در طراحی مسکن، در فرهنگ‌ها و زمان‌های مختلف به دلایل پیشرفت‌ها و یا ساختارهای ذهنی افراد متفاوت بوده است. انعطاف‌پذیری در زمان معاصر و در کشور ما، عاریه‌ای از دنیای غرب یا سبک جهانی با کلیتی ساختاری و دور از مفاهیم منطقه‌ای می‌باشد که بدون در نظرگیری پیشینه‌ی وجودی آن و بی‌توجه به ساختارهای مفهومی فرهنگ ما در حال پذیرش است. به نظر می‌رسد فرهنگ مدرن، کلیتی را پیش‌رو می‌گذارد که با جامعه‌ی اسلامی، مردم کشور ما دارای تطابق مفهومی نمی‌باشد، البته بررسی چگونگی این تطابق در زمان حال با تفکر فعلی مردم که ترکیبی از مدرنیته و اسلامی با بررسی‌های کتابخانه‌ای صرف پاسخ داده نمی‌شود، بلکه چگونگی میزان آن در قالب ارزش‌های اسلامی و تطبیق آن بوسیله‌ی انعطاف‌پذیری در مقیاس روابط و خرد فضاها که تفاوت بین غرب و ایران است، با نظر کارشناسان این دوره میسر می‌گردد.این پژوهش با روش‌‌های تحلیلی- کاربردی، در فصل مبانی نظری، در دو بخش با استفاده از بررسی تطبیقی نظام راهبردی طراحی مسکن انعطاف‌پذیر با زیر‌مجموعه‌های مقایسه‌ی پیشینه و خاستگاه وجودی،گونه‌شناسی و عناصر سازنده‌ی فضای معماری مسکونی انعطاف‌پذیر در غرب و ایران، به منظور محدود نمودن حوزه‌‌ی نفوذ طراحی غربی در مسکن ایرانی معاصر، عنصر مفهومی حریم به عنوان تحدید‌کننده‌‌ی طرح معماری را معرفی می‌نماید؛ در بخش دوم نیز با بررسی مسکن از بعد نمود ارزش‌های اسلامی و تطابق آن با مسکن انعطاف‌پذیر، اولویت رعایت این ارزش‌ها را در وهله‌ی‌ اول حریم معرفی می‌کند؛ در فصل دوم مبانی طراحی، در بخش اول؛ حریم را به عنوان محدود‌کننده‌ی طرح معماری غربی منتج شده از بررسی‌های پیشین، با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) به منظور اولویت همجواری فضاهای داخلی مسکن در چهار بعد (دیداری، شنیداری، بویایی و حرکتی) با تعیین قلمروهای موجود، با توجه به نوع و شکل خانواده مورد تحلیل قرار داده و طرحی کلی از الگوهای رعایت حریم را جهت کنترل اجازه تغییرات در آینده، در مسکن انعطاف‌پذیر به صورت کمی ارائه می‌دهد و در بخش دوم؛ انعطاف‌پذیری در مقیاس خرد مسکن به منظور پاسخگویی به احادیث و روایات مربوطه در رابطه با اندازه‌ی مسکن که لازم است، به دور از اسراف و قناعت بیش از حد باشد را با روش مدولاریته و طرح ماتریس افزایشی، به عنوان مبانی طراحی به منظور دریافت حداقل‌ها و حداکثرهای اندازه‌ی فضاها و قابلیت انعطاف‌پذیری هر فضا به صورت مجزا بسط می‌دهد.کلمات کلیدی: مسکن، انعطاف‌پذیری، معیار، AHP، ارزش‌های اسلامی

فصل اول: کلیات تحقیق
1-1- مقدمه 1
1-2- بیان مسأله 1
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق 2
1-4- اهداف تحقیق 2
1-4-1- هدف کلی 2
1-4-2- اهداف فرعی 2
1-5- پرسشهای تحقیق 3
1-5-1- سوال اصلی 3
1-5-2- سوالات فرعی 3
1-6- فرضیههای تحقیق 3
1-7- پیشینه‌ی پژوهش 3
1-8- روش تحقیق 4
1-9- تعریف واژههای تخصصی 11
1-10- محدودیتهای تحقیق 11
فصل دوم: ادبیات و مبانی نظری تحقیق
1-2-مقدمه 11
2-1-1- انعطاف‌پذیری و سازگاری : اشتراکات و تمایزات 12
2-1-2- عوامل ایجاد مسکن انعطاف‌پذیر 14
2-1-2-1- عوامل ایجاد مسکن انعطاف‌پذیر غربی 14
2-1-2-1- عوامل ایجاد مسکن انعطاف‌پذیر سنتی…………………………………………………………………………… 18
2-1-3-گونه شناسی انعطاف‌پذیری 21
2-1-3-1- گونه های انعطاف‌پذیری در دوره معاصر غرب 21
2-1-3-1-1- مبلمان متحرک 21
1-2-3-1-2- فضای مشترک بین واحدها 22
2-1-3-1-3- دیواره های جداکننده متحرک 22
2-1-3-1-4- قابلیت تفکیک و تجمیع فضاها با هم 26
2-1-3-1-5- اتاق‌های عملکرد خنثی (چند ظرفیتی بودن فضاها) 27
2-1-3-1-6- اضافه نمودن یا کم نمودن به فضاها 29
2-1-3-1-7- باکس های یکسان 31
2-1-3-1-8- سیستم ساختمانی گسترده 31
2-3-1-2-گونه های انعطاف‌پذیری در مسکن سنتی ایران 32
2-1-3-2-1- تنوع‌پذیری ( فضای چند عملکردی) 32
2-1-3-2-2-تطبیق‌پذیری (جابجایی فصلی و روزانه) 36
2-1-3-2-3-تغییر‌پذیری (تفکیک و تجمیع) 37
4-1-2-بررسی عناصر سازنده فضای معماری مسکونی انعطاف‌پذیر 38
1-4-1-2-بررسی عناصر سازنده فضای معماری مسکونی انعطاف‌پذیر غربی 38
2-1-4-2-بررسی عناصر سازنده‌ی فضای معماری مسکونی انعطاف‌پذیر ایران 41
2-1-5-جمع بندی 42
2-1-5-1- تطبیق عوامل ایجاد مسکن انعطاف‌پذیر غرب و ایران 42
2-1-3-2- تطبیق گونهشناسی انعطاف‌پذیری غرب و ایران 43
2-1-3-3-تطبیق بررسی عناصر سازنده فضای معماری مسکونی انعطاف‌پذیر غرب و ایران 44
فصل سوم: شناخت
1-3-مقدمه 46
3-1-1- تبیین انعطاف‌پذیری بر اساس نگرش اسمایی 48
3-1-1-1- صفات الهی به عنوان الهام بخش مفاهیم 49
2-1-3-اخلاق عامل انعطاف‌پذیری 50
3-1-2-1- ویژگی‌های نظام اخلاقی اسلام 51
3-1-2-1-1- نظام اخلاق نبوى‌ استخراج اخلاق النبى از جامع السعادات مرحوم نراقى 52
3-1-3-ارزش‌های مستتر در مسکن اسلامی 55
1-3-1-3-تکریم 56
2-3-1-3- تأکید بر جمع گرایی 64
3-3-1-3- زیبایی 65
4-3-1-3-تذکر 66
5-3-1-3- حریم 70
3-1-4- نیازهای در حال تغییر، لزوم انعطاف‌پذیری در اسلام 75
3-1-5- معماری انعطاف‌پذیر و بسط علت های ساختاری 75
3-1-6-اولویت سنجی معیارهای اخلاقی در مسکن با استفاده از روش سلسله مراتبی (AHP) 78
1-6-1-3-تعیین هدف و ترسیم نمودار درختی 78
3-1-6-2-تعیین ضریب اهمیت معیارهای اصلی 79
3-1-6-3-تعیین ضریب اهمیت زیر معیارهای هر معیار اصلی 79
4-6-1-3-تعیین وزن نهایی (وزن زیر معیارها در مجموع) 82
3-1-7- جایگاه ارزش های اسلامی در توسعه‌ پایدار مسکن انعطاف‌پذیر 84
3-1-7-1-قابلیت اضافه نمودن و یا کم نمودن اتاق 85
3- 1-7-2-تغییرات اندازه و تعداد اتاق 86
3-1-7-3- در نظرگیری فضاهای بینابینی 86
3-1-7-4- نوع فضایی 87
3-1-7-5- محدود نمودن سلسله مراتب، تغییرات و جابجایی فضاها و کارکردها 87
3-1-7-6- میانه رو بودن در متراژ فضاها 87
3-1-8- جمع بندی 88
فصل چهارم: تحلیل
بخش اول:انعطاف‌پذیری در مقیاس روابط فضاهای داخلی مسکن
1-4-مقدمه 90
1-1-4- عملکرد مسکن (حبیبی و همکاران، 1367، ص.153- 154) 90
1-1-1-4- دسته بندی اجزای مسکن با رویکرد انعطاف‌پذیری 92
2-1-4- قلمروهای موجود در فضای داخلی مسکن 95
3-1-4- حوزهبندی حریم فضاهای داخلی مسکن 97
4-1-3-1- اولویت سنجی معیارهای حریم در مسکن با استفاده از روش سلسله مراتبی (AHP) 102
1-1-3-1-4- تعیین هدف و ترسیم نمودار درختی 102
2-1-3-1-4-تعیین ضریب اهمیت معیارهای اصلی حریم 103
3-1-3-1-4- تعیین ضریب اهمیت زیر معیارهای حریم 103
4-1-4- اولویت‌های همجواری فضاها 106
4-1-4-1- اولویت‌های همجواری فضاها از نظر حریم دیداری 106
2-4-1-4- اولویت‌های همجواری فضاها از نظر حریم شنیداری 107
3-4-1-4- اولویت‌های همجواری فضاها از نظر حریم بویایی 107
4-4-1-4- اولویت‌های همجواری فضاها از نظر حریم حرکتی 107
5-1-4- الگوهای کلی رعایت حریم 108
4-1-6- جمع بندی 108
1-6-1-4- مطابقت الگوهای رعایت حریم با حریم های چهارگانه 108
2-6-1-4- اولویتبندی رعایت حریمهای چهارگانه در مورد فضاهای داخلی 109
بخش دوم:انعطاف‌پذیری در مقیاس خرد
2-4-مقدمه 112
1-2-4- انعطاف‌پذیری در مقیاس خرد 112
4-2-1-1- اندازه‌ی اتاق 113
4-2-1-2- شکل اتاق 113
4-2-1-3- طراحی جزئیات اتاق 113
4-2-2- ماتریس افزایشی مدولار؛ روشی به منظور تعیین حدود فضاها 113
4-2-2-1- شناخت کارفرما 114
2-2-2-4- تعیین مفروضات طراحی 115
4-2-2-3- تعیین مدول پایه 115
4-2-2-4- حرکت در ماتریس 115
5-2-2-4- تعیین محدوده‌ی مناسب 116
4-2-3- تعیین حدود فضاهای داخلی مسکن 116
4-2-3-1- ماتریس معماری اتاق تک تخته 117
4-2-3-2- ماتریس معماری اتاق تخت دوبل 119
4-2-3-3- ماتریس معماری اتاق دو تخته 121
4-2-3-4- ماتریس معماری سرویس بهداشتی 123
4-2-3-5- ماتریس معماری حمام 125
4-2-3-6- ماتریس معماری آشپزخانه با چیدمان ال( (L شکل 127
4-2-3-7- ماتریس معماری آشپزخانه با چیدمان یو ( (U شکل 129
4-2-3-8- ماتریس معماری آشپزخانه با چیدمان موازی شکل (دوطرفه) 131
4-2-3-9- ماتریس معماری آشپزخانه با چیدمان یکطرفه 133
4-2-3-10- ماتریس معماری آشپزخانه پذیرایی 135
4-2-3-11- ماتریس معماری ناهارخوری 137
4-2-3-12- ماتریس معماری اتاق تلویزیون 139
4-2-3-13- ماتریس معماری اتاق نشیمن 141
4-2-4- جمع بندی 143
فصل پنجم: نتیجه گیری ، بحث ها و پیشنهادها
5-1- بررسی تطبیقی نظام راهبردی طراحی مسکن انعطاف‌پذیر غرب و ایران 145
5-2- جایگاه ارزش‌های اسلامی درمبانی انعطاف‌پذیری خانه های معاصر 147
5-3- انعطاف‌پذیری در مقیاس روابط فضاهای داخلی مسکن 149
5-4- انعطاف‌پذیری در مقیاس خرد 152
پیوست ها
پیوست الف: ‌أ
پیوست ب: ‌د
پیوست ج: ‌و

طراحی مجتمع مسکونی و فرهنگی با رویکرد احیای معماری سنتی در مشهد

چکیده

یکی از اصلی‌ترین یا بعبارتی اولین گام در ایجاد مسکن مطلوب، آگاهی به ویژگی‌ها و مختصات کیفی که به برخی از آنها اشاره شد. خانه ایرانی، جلوه مستقیم ارزشهای معنوی و فرهنگی و شیوه زندگی بود. خانه مکانی مقدسی بود که ارزشهای کیهانی، جهات مقدس و ارزشهای ماورالطبیعه را شامل می‌شد. امروزه اغتشاش در ارزشهای سنتی به احداث خانه‌های بیگانه با فرهنگ و گذشته منجر شده است؛ آنچه امروزه یک معمار برای طراحی خانه‌های معاصر کسب می‌کند عبارت است از اندازه‌های معلوم، تعداد و اشیایی معلوم برای عملکردهای معلوم. معمار، در خانه‌های معاصر بیشتر به ترکیب ابعاد استاندارد شده برای جایگزینی اشیاء اشتعال دارد. چنین استانداردی برای کشور ما تهیه نشده است و معماران معاصر به کتابهای خارجی مراجعه می‌کنند. سازمان فضایی خانه‌های معاصر یکپارچگی ادراک سازمان فضایی از مقیاس کلان‌شهر تا مقیاس فضاها و عناصر و اجزا را از دست داده است. لذا بنا به تفکر وحدت‌گرای منبعث از تعالیم اسلامی نمی‌توان مسکن را منفک و جدای از بقیه پدیده‌ها و موضوعات مرتبط با زندگی انسان بررسی کرد. توجه به این اصول و نظریات از آن جهت اهمیت دارند که انسان را به نتیجه برنامه و عملی که با الهام از هریک از روشها انجام می‌دهد آگاه می‌نمایند. مسکن و عوامل مربوط به آن نیز باید صرفاً به عنوان سرپناه فقط پاسخگوی نیازهای مادی انسان مدنظر قرار گیرد، بلکه توجه به آن دسته از ویژگیهای کیفی مسکن که تأمین‌کننده نیازهای روانی و معنوی انسان هستند نیز ضرورت دارد و اینکه ویژگی‌های کیفی مرتبط با مسکن را می‌توان در موضوعاتی چون صفات و امکانات مسکن و انتظارات از آن مورد توجه قرار داد، که اهم آن به عنوان ویژگی‌های کیفی مسکن عنوان گردید.به نظر می‌رسد که بکارگیری معماری مدرن در ایران نتوانسته توجه کافی نسبت به نیازها و نظرات ساکنان و استفاده‌کنندگان بناها داشته باشد. باتوجه به مباحثی که مطرح شد در می‌یابیم که فرهنگ و آداب و رسوم یک مرزوبوم به میزان زیادی می‌تواند به روی معماری آن منطقه تأثیرگذار باشد، در نتیجه قبل از طراحی با یک تحلیل و بررسی دقیق فرهنگی و آداب و رسوم اجتماعی منطقه پرداخت و با در نظر گرفتن فرهنگ بومی مردم هر منطقه به طراحی آن منطقه اقدام کنیم تا بتوانیم معماری گذشته را تا حد امکان در معماری عصر حاضر احیا کند تا یک همخوانی در معماری روز ایران و سطح جامعه و فرهنگ ایجاد شود تا دیگر شاهد یک معماری نابه سامان نباشیم.لذا با توجه به ماشینی شدن زندگی روزمره انسانها و همچنین غالب شدن برخی عناصر بیگانه در معماری ایرانی هدف از طراحی این مجتمع مسکونی فرهنگی با رویکرد احیاء سنتی این بوده است که این فاصله ای که بین نسل جدید و قدیم معماری اسلامی و ایرانی ایجاد شده از میان برداشته شود و لذا بتوان گامی مستحکم در پدیداری صورتهای گمشده معماری سنتی از جمله اصول معماری مرحوم دکتر پیرنیا که از آن جمله می‌توان به : (پرهیز از آلودگی، بوم آورد بودن، مردم واری و … ) اشاره نمود.

چکیده 1
گام اول: مراحل مختلف یک طرح پیشنهادی (پروپوزال)
مقدمه 4
بیان مسئله 5
بیان اهداف 6
گام دوم: شناخت مبانی نظری و تئوریک یک تحقیق
فصل اول : مطالعـات پایـه
بخش اول : فرهنگ و خرده فرهنگ
1- تعریف فرهنگ 13
1- 1- ویژگیهای فرهنگ 16
1-2- فرهنگ مادی و غیر مادی 18
1-3 – عناصر فرهنگ 19
1-4- فرهنگ و تمدن 19
1-5- فرهنگ و شخصیت 20
1-6- فرهنگ و هنر 20
1-7- نقش فرهنگ به عنوان نیاز ضروری جامعه 22
بخش دوم : فرهنگ و معماری 23
فرهنگ و معماری 23
2-1- نقش فرهنگ در معماری 23
2– 2– معماری به عنوان بستر فرهنگ 24
2-3- منطقه گرایی و تأثیر فرهنگ بر آن 26
2-4- توجه به الگوهای فرهنگی هر منطقه 27
2-5 -رابطه هویت با فرهنگ 28
2-6 هویت فرهنگی در معماری 29
2-7- نقش فرهنگ در معماری بومی 30
2-8- تأثیر فرهنگ در شکل گیری فضاهای معماری 31
2-9- نقش معماری در ارتقاء فرهنگ در شهرها 33
2-10- هنر ، شهر و فرهنگ 34

بخش سوم : فرهنگ و معماری اسلامی ایرانی
3-1- فرهنگ ایرانی 35
3-2- طبیعت و فرهنگ در معماری ایرانی 37
3-3- ملاحظات فرهنگی در شکل دهی به نماهای شهری 37
3- 4 – نگرشی بر معماری سنتی ایران 38
3-5- نگرش اسلام نسبت به رابطه انسان با طبیعت و تاریخ (ارزشهای هویتی، تاریخی و بومی) 40
3-6- خاستگاه هویت اسلامی در معماری و شهرسازی ایرانی 41
3-7- بنیان های معماری و شهرسازی ایرانی با هویت اسلامی در گذشته 43
3-8- معماری درایران 44
3- 9- “حضور ” گذشته در معماری معاصر ایران 46
3-9-1- سنت به مثابه‌ی اقتباس 47
3-9-2- سنت به مثابه‌ی انتقال 49
3-9-3- سنت به مثابه تبدیل 50
نتیجه گیری 54

فصل دوم: مطالعـات تکمیلی
بخش اول : مفهوم مسکن 56
1-1 – سکونت 56
1-2 – خانه 56
1-3 -تعریف مسکن 57
1-4- تاریخچه مسکن 57
1-5- انواع مسکن 58
1- 6- بهره گیری از مختصات مسکن تاریخی 59
1 – 7 – تطبیق پذیری و انعطاف پذیری در مسکن 59
2 – محیط وشیوه زندگی 60
2-1- ارتباط محیط و شایستگی انسان 61
2- 2 – تاثیر جنبه های فرهنگ در شکل گیری فضای خانه ها 61
2-3 -رابطه شیوه زیست و سکونتگاه 62
2- 4 -رابطه ساختار خانواده و طرح خانه 63

بخش دوم : مفاهیم رفتارهای اجتماعی
2- 1- خلوت 64
2-2- انواع خلوت 64
2 -3- چهار هدف که با خلوت تـأمین می شود 64
2 -4 – ازدحام 65
2 -5- فضای شخصی 65
2-6- شخصی سازی و فضای شخصی شده 66
2 -7- عملکرد قلمروهای مکانی 66
2 – 8 – نظام قلمروهای انسانی 66
2 – 9- فضاهای قابل دفاع 67
2- 10 – کنترل قلمرو و تعامل اجتماعی 67
2 – 11- کاربرد طراحی برای تعامل اجتماعی 68

بخش سوم : خانه ایرانی
3-1– خصایص یک خانه ایرانی 70
3- 2– خانه مسکونی ایرانی 75
3 – 3 – مسکن در ایران 76
3 –4 – مجتمع مسکونی 77
3 – 5- مجتمع های مسکونی 77
3 -6 – علت ایجاد مجتمع های مسکونی 78
3 -7- توجه به فضای داخلی و نحوه و تقسیم بندی پلان ها 78
3-8 – جهت و فاصله بین ساختمانها 79
3 -9 – فاصله محرمیت 79

بخش چهارم : تیپولوژی مسکن در بافت سنتی ، میانی و جدید شهر مشهد
4-1 – تیپولوژی مسکن در بافت سنتی 81
4-2-تیپولوژی مسکن در بافت میانی 81
4– 3 -تیپولوژی مسکن در بافت جدید 82
توصیه‌ها 82

بخش پنجم : مبانی و فنون طراحی ( ضوابط ، معیارها و استانداردها )
5-1- سرانه ها 84
5-2- ضوابط 85
– ضوابط مشرفیت، معماری و نحوه استقرار بنا 85
– ضوابط احداث پیش آمدگی 87
– حداقل ابعاد و سطح زیربنای الزامی فضاها 88
– آشپزخانه 88
– توالت و حمام 89
– حداقل ارتفاع الزامی و غیرسرگیر فضاها 89
– الزامات محیط داخلی به لحاظ تأمین نور 90
– الزامات محیط داخلی بنا به لحاظ تهویه طبیعی 91
5-3- استانداردها 91
5-3-1- تالارهای ورودی و دالان‌ها 91
5-3-2- آشپرخانه ها 92
5-3-3- اتاقهای خواب 95
5-3-4- مناطق غذاخوری 96
5-3-5- حمام‌ها 97
– بررسی استانداردهای فضاهای مجموعه فرهنگی و هنری 100
1) فضاهای پژوهشی 100
– کتابخانه‌ 100
– استانداردهای کتابخانه 101
2) فضاهای فرهنگی 102
– سالن‌ها 102
– استانداردهای فضاهای شاخص‌ آمفی‌تئاتر 102
3) فضاهای خدماتی- رفاهی 106
4) فضاهای اداری 106
5) فضاهای باز مجموعه 106
– انواع نمایشگاه 106

فصل سوم: مطالعـات تطبیقی
نمونه های داخلی
1 – منزل مسکونی بهزادیان– مشهد 110
2 – خانه داروغه 115
3 – خانه ی حاج حسین آقای ملک 117
-نمونه خارجی
1- روستای گورنای جدید ( New Gourna) ( خانه فقرا) 122

فصل چهارم: مطالعـات زمینه
شناخت استان خراسان 126
جمعیت و نیروی انسانی استان خراسان 130
کلان شهر مشهد 131
مساحت و موقعیت 131
پیدایش شهر مشهد 132
روند توسعه شهر در دوران معاصر 133
توسعه شهر در 25 ساله نخست قرن حاضر 133
توسعه شهر در دهه 25 : 1335- 1325 134
توسعه شهر در دهه 35 : 1345- 1335 134
توسعه کالبدی شهر پس از سال 1345 135
شناخت ویژگی های جمعیتی و وضعیت اجتماعی شهر مشهد 136
تعداد و نرخ رشد جمعیت 136
بررسی جمعیت سیال شهر مشهد 137
وضعیت مهاجرت مشهد 138
ترکیب سنی جمعیت 138
پیش بینی رشد جمعیت شهر مشهد 141
ویژگی های فرهنگی و اجتماعی جامعه شهری مشهد 142
آداب و رسوم و عقاید مردم 143
مراسم آئینی 144
اقتصاد 144
اشتغال در مشهد 145
خصوصیات اقلیمی مشهد 146
میزان بارندگی و رطوبت هوا،شدت و جهش وزش باد 147
تابش آفتاب 149
وضعیت تابش آفتاب درفصول مختلف و تعیین فرم ساختمانهای بزرگ با توجه به اقلیم 150
تهویه 153
پوشش سطح خارجی 153
مساحت سطح بازشو 153
موقعیت فضای سبز 154
فرم ساختمان در رابطه با اقلیم مشهد 154
جهت استقرار ساختمان 154
ضوابط بهره گیری از انرژی خورشیدی درگرمایش ساختمان 154
تأثیرات اقلیمی موثر در طراحی 156
خصوصیات کالبدی ساختمان ها در اقلیم مشهد 157
جمع بندی و بررسی تاثیرات متقابل براستخوان بندی مطالعات پروژه 157
ضوابط و معیارهای اقلیمی مشهد در ساختمان 160
خلاصه و نتیجه گیری مبحث اقلیم 161
تحلیل سایت 162
روند طراحی 170
تأسیسات 180
تأسیسات پیشنهادی برای سایت 182
سازه 183
سازه پیشنهادی برای طرح 184
نقشه‌ها 185
منابع فارسی 229
منابع غیر فارسی 232
چکیده انگلیسی 233

طراحی مجتمع مسکونی 200 واحدی با رویکرد ارزش های معماری اسلامی در شهر مقدس قم

چکیده

توجه به ارزشهای دینی در طراحی منازل معمولا در هر جامعه ای لازم الرعایه می باشد، اما با توجه بدان در جوامعی که دارای فرهنگ دینی هستند از ضرورت خاصی برخوردار است چرا که در این جوامع، نهاد دین به عنوان نهاد مسلط بر سایر نهادهای اجتماعی محسوب شده و می توان تاثیر آن را به وضوح در همه ی عرصه حیات اجتماعی مردم آن جامعه ملاحظه کرد. در کشور ما ایران نیز توجه به ارزشهای دینی از اهمیت وضرورت خاصی برخوردار است. در دین اسلام مسکن به عنوان مکانی برای ارتباط با اعضای خانواده، تقویت روابط خانوادگی و محلی برای راز و نیاز با خداوند متعال معرفی شده است. در خانه های امروزی، کم اهممیت شمردن کیفیت فضایی، موجب شده تا این عرصه، تنوع فضایی و کالبدی گذشته را نداشته باشد. بنا براین بسیاری از عملکردها و کیفیات مورد نیاز در عرصه ی زندگی محقق نشده و یا به سختی قابل دسیابی خواهد بود. در این پژوهش با بررسی مفهوم معماری اسلامی از دید اساتید معاصر صاحب نظر در دانشکده های معماری ایران، سپس دیدگاه قرآن و ائمه در زمینه سبک زندگی اسلامی، مسکن مسلمانان و احکام شرعی در حوزه مسکن مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت ویژگی های مادی و غیر مادی مسکن مطلوب با توجه به یافته ها مطرح شده و احکام به دست آمده ،نتایج حاصله در طراحی معماری اعمال خواهد گردید. با توجه به مسائلی که مطرح شد لزوم توجه به فرهنگ دینی و ارزشهای معماری ایرانی و اسلامی قابل تامل است و باید مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد تا بتوان به نتیجه ی مطلوبی در این عرصه ی مهم و حیاتی بشر رسید و انسان را در مسیر کمال قرار داد. با توجه به مسائلی که مطرح شد می توان در یافت که اسلام در مورد خانه مطلوب مسائلی را مطرح کرده و لزوم توجه به آن بسیار مهم و ضروری می باشد. در این زمینه تحقیقات مختلفی نیز انجام شده که باید با تحلیلی درست و عقلانی و با توجه به شرایط روز جامعه ی ایران آنها را مورد تدقیق و بررسی قرار داد و نتایج آن را در طراحی به کار بست.

عنوان صفحه
فصل اول: کلیات
۱-۱-مقدمه ۲
۱-۲-بیان مسئله ۳
۱-۳-اهداف پژوهش ۴
۱-۴-اهمیت موضوع تحقیق ۵
۱-۵-ضرورت انجام پژوهش ۸
۱-۶-فرضیه پژوهش ۹
۱-۷-روش تحقیق ۹
۱-۸-سابقه ی تاریخی موضوع ۱۰
فصل دوم: مبانی نظری
۲-۱-مقدمه ۱۳
۲-۲-زمینه ی شناخت ۱۶
۲-۳- شرح و تبیین موضوع ۱۷
۲-۳-۱-معماری ۱۷
۲-۳-۲- اسلام ۱۷
۲-۳-۳- ایران ۱۸
۲-۳-۴- معماری اسلامی ۱۸
۲-۳-۵-مسکن ۲۰
۲-۴- ویژگی های خانه در آیات قرآن ۲۳
۲-۴-۱- آموزه هایی ازمعماری معصومان (ع) ۲۵
۲-۴-۲- آموزه هایی از خانه کعبه ۲۵
۲-۵-ارزشهای معماری اسلامی ایران ۳۰
۲-۵-۱- ارزشهای برخواسته از دین و فرهنگ دینی ۳۰
۲-۵-۱-۱- محرمیت و اشراف ۳۰
۲-۵-۱-۲- پرهیز از بیهودگی و اصراف ۳۵
۲-۵-۱-۳- تزئینات متعادل ۳۵
۲-۵-۱-۴- حریم امن ۳۶
۲-۶-محلی برای عبادت ۳۶
۲-۶-۱- ارزشهای برخواسته از معماری ایرانی ۳۶
۲-۶-۲- درون‏گرایی ۳۷
۲-۶-۳-مرکزیت ۳۸
۲-۶-۴- انعکاس ۳۹
۲-۷- پیوند معماری با طبیعت ۳۹
۲-۷-۱- هندسه ۴۱
۲-۷-۲- شفافیت و تداوم ۴۳
۲-۷-۳-راز و ابهام ۴۳
۲-۷-۴- تعادل و توازن ۴۴
۲-۸-چشم دل ۴۶
۲-۸-۱-اجزای خانه در معماری ایران ۴۷
۲-۸-۲-سر در ورودی ۴۸
۲-۹-هشتی ۴۹
۲-۹-۱-دهلیز یا دالان ۵۰
۲-۹-۲-حیاط ۵۰
۲-۹-۳- ایوان ۵۵
۲-۹-۴- اتاق ۵۶
۲-۱۰-بام ۵۸
۲-۱۱-پله ۵۸
۲-۱۲- شبستان ۵۹
۲-۱۳-نتیجه گیری ۵۹
فصل سوم: بررسی مصادیق و نمونه ها
۳-۱- بررسی نمونه ها و مصادیق دوره قاجار در شهر قم(خانه های تاریخی) ۶۳
۳-۱-۱-منزل آیت ا.. شیخ عبد الکریم حائری یزدی ۶۳
۳-۲-برخی از اصول طراحی خانه های تاریخی و سنتی ۶۵
۳-۳-خصوصیات خانه های معاصر در شهر قم ۶۷
۳-۴-مجتمع مسکونی مدینه علم ۶۹
فصل چهارم:مبانی طراحی،تحلیل سایت و مطالعات کالبدی(عوامل تاثیر گذار بر طرح)
۴-۱-مقدمه ۸۱
۴-۲-موقعیت ۸۲
۴-۳-آب ها ۸۳
۴-۴-پوشش گیاهی ۸۳
۴-۵-جمعیت ۸۳
۴-۶-پیشینه شهر قم ۸۴
۴-۶-۱- پیش از اسلام ۸۴
۴-۶-۲-پس از اسلام ۸۵
۴-۷-اصول مکان یابی ۸۵
۴-۸-احکام محیطی ۸۶
۴-۸-۱-نحوه ی استقرار ساختمان ۸۶
۴-۸-۲- فرم و تناسب و محل استقرار حیاط ها ۸۷
۴-۹-نحوه ی استقرار فضای بسته ۸۷
۴-۱۰-محرمیت واشراف ۸۷
۴-۱۱- کنترل سرو صدا ۸۹
۴-۱۲-فضای سبز ۹۳
۴-۱۳-تعاملات اجتماعی ۹۳
۴-۱۴- نتیجه گیری ۹۴
۴-۱۵-برنامه ریزی فیزیکی ۹۵
فهر ست منابع ۹۶
پیوست ۱۰۰

خانه ایرانی، تعبیری حکیمانه از جهان بینی ایرانی (طراحی مجموعه مسکونی نمونه موردی شهر مشهد)

چکیده

معماری ایران در طول تاریخ چندهزارساله اش پیوستگی و تداوم داشته و به دلیل ویژگی های ساختاری خود که همانا توجه بعد عملکردی، معنایی به طور همزمان بوده، در طول زمان جاودانه شده است. معماری خانه به عنوان اولین فضایی که فرد در آن زیست میکند؛ از اهمیت ویژه ای برخوردار است. آنچه که معماری خانه ایرانی را شاخص کرده نه آن بُعد عملکردی و پاسخگویی به نیازهاست، بلکه حس فضایی است که با حضور در این بناها داریم. آری معماری سرزمین ایران همواره برانگیزنده حالات فضایی بوده و معانی نهفته ای در ورای صور ظاهری خود داشته است. آن چیزی که این معماری را جاودانه کرده توجه به معانی و مفاهیم و بینش الهی ناشی از جهان بینی ایرانیان بوده است که در همه دوران ها در فضاها و عملکردهای آن مشاهده میشود. این در حالی است که خانه های امروز ما خالی از روح و احساس و فاقد معنا و معنویت هستند؛ این خانه ها به کمکِ پیشرفتِ روزافزونِ علوم و فنون، حداکثر توان خود را برای تامین آسایش فیزیکی به کار گرفتند در حالی که آرامش روحی و روانی اولین نهاد اجتماعی (خانواده) را قربانی اهداف خود کرده اند. و از آنجا که در روزگار امروز موضوع خانه و سرپناه اصلی ترین نیاز کمّی و کیفی جامعه ایرانی است، لزومِ پرداختنِ معماری به این مهم مشهود است. تا کنون توجه مدیران و مسئولان به بحران کمبود مسکن گرچه قابل تقدیر است لیکن بعد کمّی این مسئله راپاسخ گفته و به نظر میرسد به منظور ارتقاء سطح کیفی این بخش، لازم است تقویت و توسعه بنیه پژوهشی و مطالعاتی در حوزه دانشگاهی و تحقیقاتی برای ایجاد بسترهای فکری مدنظر قرار گیرد.تبعات استمرار این بی توجهی ( نزول ارزشهای کیفی)، عدم تامین آرامش در خانه معاصر و فاصله گرفتن ساکنین این خانه ها با مفاهیم کیفی و همچنین یکدیگر است که به تضعیف بنیاد خانواده ها و در پی آن جامعه می انجامد .مطالعه مفاهیم اصلی و بنیادین معماری خانه و به خصوص مصداق باطنی آن (خانه ایرانی) میتواند راهنمای ما در بازشناسی الگوهای جاودانه این معماری که در طول سالها تداوم یافته، پالایش شده و قوام یافته اند باشد. برای این که معماری امروز ما ادامه راه معماری موفق دیروزمان باشد نباید به تقلید عناصر صوری آن پرداخته بلکه باید مفاهیم و الگوهای آن را در معماری امروزمان به شیوه ای خلاقانه به کار ببریم. بنابراین با نگرشی تحلیلی- توصیفی به بیان این مفاهیم پرداخته؛ اصول و مبانی به دست آمده در مطالعات انجام گرفته به عنوان روح وحدت دهنده و یکپارچه کننده و حیات بخش به موضوع، به عنوان عنصر بالادست و حاکم بر این روند است و با توجه به هدف اصلیِ(مبانی) معماری حکمی- اسلامی یعنی اشاره به “او” در ادامه، الگوهای برخاسته از این مبانی را دسته بندی و پس از تدقیق هدف نهایی در قالبِ جدول مبانی نظری و مبانی طراحی پروژه ارائه میگردد. در انتها به تدقیق اهداف نهایی از طراحی براساس معیارهای مستخرج از این یافته‌ها پرداخته و معرفی پروژه در مقیاس اعداد و ارقام صورت میگیرد.واژگان کلیدی: خانه ایرانی، جهان بینی ایرانی، الگوهای معماری مسکونی

«فهرست مطالب»
عنوان صفحه
فصل اول: کلیات تحقیق
1- مقدمه 2
2- ادبیات و مبانی نظری تحقیق 3
1-2- جهان بینی و حکمت (پایگاه تئوریک پژوهش) 3
2-2 حقیقت هنردر بینش اسلامی 6
3-2- انسان 6
4-2- اسلام و محیط زیست(طبیعت) 7
5-2 حکمت هنر اسلامی و معماری به طور خاص (مبانی هنر و معماریِ متناظر با مفاهیم حکمت) 8
3- طرح مسأله پژوهش 10
4- اهمیت و ضرورت تحقیق 11
1-4- میزان فراگیری و وسعت مساله 11
2-4- میزان آگاهی و خدمات فعلی ما از مسأله 13
3-4- تبعات استمرار مسأله 14
5- سوابق و پیشینه پژوهش 17
6- اهداف پژوهش 18
6-1 هدف اصلی تحقیق 18
6-2- اهداف خرد 19
7- سوالات تحقیق 19
8- معرفی محدوده و قلمرو پژوهش و بیان دلایل انتخاب 20
9- روش شناسی پژوهش 20
9-1- روش تحقیق از نظر هدف و نوع: 20
9-2- روش و فرایند جمع آوری اطلاعات 21
9 -3- ابزار و تکنیکهای تحلیل اطلاعات 22
10- معرفی شاخص‌ها و معیارهای پژوهش 22
فصل دوم: ادبیات و مبانی نظری تحقیق (شناخت پایه)
1-2 بخش اول: شناخت پایه – مطالعات عام 24
1-1-2گفتار اول؛ جهان بینی 24
1-1-1-2 وحدت و کثرت 24
2-1-1-2 اندیشه توحیدی (زیر بنای جهان بینی اسلامی) 26
3-1-1-2 بینش اسلامی (مفاهیم) 27
2-1-2گفتار دوم؛ فلسفه و حکمت 28
1-2-1-2فلسفه 28
2-2-1-2حکمت (معنای اصطلاحی ) 29
1-2-2-1-2حکمت (تعاریف عملیاتی) 30
3-2-1-2 استدلال بر حکمت خداوند 31
1-3-2-1-2 حکمت الهی چیست 32
2-3-2-1-2غایت و هدف حکمت الهی 34
3-3-2-1-2 نتایج حکمت الهی 35
4-2-1-2حکمت نظری 35
5-2-1-2حکمت متعالیه 36
6-2-1-2عرفان ظهور یافته در آثار هنری اسلامی 36
1-6-2-1-2تفکیک دو مکتب اصالت وجود و اصالت ماهیت در مکاتب فلسفی دوران اسلامی 38
3-1-2گفتار سوم؛ انسان شناسی 39
1-3-1-2انسان و حقیقت 39
1-1-3-1-2جسم، نفس، روح 40
2-1-3-1-2شریعت، طریقت، حقیقت 42
2-3-1-2انسان و نیازهای او (تاملی در شناخت مسکن اسلامی) 44
3-3-1-2انسان شناسی در معماری 45
4-3-1-2انسان و طبیعت 48
4-1-2گفتار چهارم؛ طبیعت 50
1-4-1-2اسلام و طبیعت 50
2-4-1-2شناختِ جایگاهِ طبیعت در رابطه با نفس 51
3-4-1-2طبیعت راهنمای بی زمان و بی مکان انسان”کتاب تکوینی الهی” 54
4-4-1-2رابطه انسان جامعه سنتی با طبیعت 55
1-4-4-1-2بهره مندی از نعمت‌های مادی و معنوی الهی 55
2-4-4-1-2 نگاه آیه گونه به طبیعت:(اشاره کننده به نمادهای وحیانی و مفاهیم هستی شناسانه) 56
5-4-1-2 جایگاه طبیعت در رابطه با معماری(معماری حکمی) 56
5-1-2 گفتار پنجم؛ هنر و زیبایی 59
1-5-1-2هنر 59
1-1-5-1-2هنر در بینش اسلامی 59
2-1-5-1-2هنر در نگاه سنت گرایان 61
3-1-5-1-2هنر و تکنولوژی 62
2-5-1-2زیبایی 62
1-2-5-1-2زیبایی شناسی در نگاه سنت گرایان 64
2-2-5-1-2زیبایی ظاهری(کثرت) و زیبایی جوهری (وحدت) 64
3-2-5-1-2زیبایی شناسی جامع ملاصدرا 65
4-2-5-1-2مراتب زیبایی 66
5-2-5-1-2 لایه‌های زیبایی شناسی انسانی (براساس حدیث حضرت علی(ع) ) 69
6-1-2 گفتار ششم؛ دستگاه شناخت حکمی 69
1-6-1-2چهارگانه شناخت 70
2-6-1-2الگو (تعارف عام) 71
1-2-6-1-2الگو از دیدگاه پیرنیا 72
2-2-6-1-2الگو از دیدگاه سید حسین نصر 73
3-2-6-1-2الگو از دیدگاه مهندس حائری 74
4-2-6-1-2الگو از نگاه الکساندر 75
5-2-6-1-2الگو از دیدگاه دکتر سلطانی 78
6-2-6-1-2الگو از دیدگاه دکتر صحاف 81
7-2-6-1-2 یافته‌های الگو 83
2-2بخش دوم: شناخت پایه- مطالعات خاص 85
1-2-2 گفتار اول؛ حکمتِ معماریِ ا سلامی 85
1-1-2-2 معماری اسلامی، اندیشه حکمت مدار 87
2-1-2-2 جایگاه تفکر حِکمی- معنوی در ایران 88
3-1-2-2 معنویتِ معماری اسلامی (به بیان سید حسین نصر) 93
2-2-2گفتار دوم؛ سکونت – مسکن 96
1-2-2-2سکونت و سکونت گاه 97
2-2-2-2 مسکن 98
1-2-2-2-2ریشه یابی برخی ویژگی‌های مسکن 99
2-2-2-2-2 عوامل تاثیر گذار بر کیفیت و کمیت مسکن 100
1-2-2-2-2-2خانه و فرهنگ 100
2-2-2-2-2-2 خانه و فضا 101
3-2-2-2-2-2 خانه و خانواده 101
4-2-2-2-2-2 خانه در گذر تاریخ 102
3-2-2-2 اصول و معیارهای بنیادین خانه ایرانی- اسلامی 102
1-3-2-2-2 آرامش، اصلی‌ترین ویژگی مسکن 103
2-3-2-2-2 امنیّت 104
1-2-3-2-2-2 جلوه‌هایی از امنیّت 105
3-3-2-2-2 سلسله مراتب 106
4-3-2-2-2-استواری 108
5-3-2-2-2-ارتباط با طبیعت و همزیستی با آن 109
4-2-2-2-اصول معماری ایرانی 112
1-4-2-2-2-اصول، مفاهیم، مبانی 113
1-1-4-2-2-2-مردم‌واری 113
2-1-4-2-2-2-پرهیز از بیهودگی 113
3-1-4-2-2-2-نیارش 114
4-1-4-2-2-2-خودبسندگی 114
5-1-4-2-2-2-درونگرایی 116
5-2-2-2-خصوصیات خانه از دیدگاه پیرنیا 116
6-2-2-2-مفاهیم بنیادین معماری ایران 118
1-6-2-2-2- مرکزیت 118
2-6-2-2-2- انعکاس 118
3-6-2-2-2- پیوند معماری با طبیعت 118
4-6-2-2-2- هندسه 119
5-6-2-2-2- شفافیت و تداوم 120
6-6-2-2-2- راز و ابهام 121
7-6-2-2-2-تعادل موزون / توازن حساس 121
8-6-2-2-2-انعطاف پذیری 122
1-8-6-2-2-2-گونه‌های انعطاف پذیری 123
فصل سوم: شناخت (مطالعات تکمیلی – تطبیقی – زمینه)
1-3- مطالعات تکمیلی 126
1-1-3- گفتار اول؛ مفهوم فضا ومراتبِ وجودِ انسان 126
1-1-1-3-مراتب وجودِ انسان و معماری خانه 126
2-1-1-3-فضا در عرفان و معماری ایرانی 128
3-1-1-3-تصویر ایرانی از فضای معمارانه 130
1-3-1-1-3-ساختار نظام فضایی 130
1-1-3-1-1-3-جهت‌گیری 131
2-1-3-1-1-3-مرکزگرایی 132
3-1-3-1-1-3-محوریت عمودی 134
2-3-1-1-3-انواع نظام فضایی 135
1-2-3-1-1-3-نظام فضایی سلسله مراتب مفهومی 135
2-2-3-1-1-3-نظام فضایی مرکزی 136
3-2-3-1-1-3-نظم فضایی محوری 136
3-3-1-1-3-الگوهای فضایی 136
1-3-3-1-1-3-الگوهای فضاهای باز 136
1-1-3-3-1-1-3-الگوی حیاط 137
2-1-3-3-1-1-3-الگوی صفه 137
3-1-3-3-1-1-3-الگوی پایین – بالا و شارمی 138
4-1-3-3-1-1-3-الگوی مهتابی 139
5-1-3-3-1-1-3-الگوی بام 139
2-3-3-1-1-3-الگوهای فضای سرپوشیده 139
1-2-3-3-1-1-3- الگوی ورودی و سردر 140
2-2-3-3-1-1-3-الگوی ایوان 140
3-2-3-3-1-1-3-الگوی حوضخانه 141
4-2-3-3-1-1-3-الگوی کریاس 141
5-2-3-3-1-1-3-الگوی هشتی 141
3-3-3-1-1-3-الگوهای فضای بسته 143
1-3-3-3-1-1-3-الگوی زیرزمین 143
2-3-3-3-1-1-3-انواع الگوهای اتاق 145
2-1-3-گفتار دوم؛ تفکر توحیدی در معماری اسلامی 146
1-2-1-3-توحید ساختاری (توحید ذات الهی) 147
1-1-2-1-3-مقیاس تک بنا 147
2-1-2-1-3-مجموعه شهری 148
2-2-1-3-توحید اجزای معماری (توحید صفات الهی) 149
1-2-2-1-3-نوع اجزا 149
2-2-2-1-3-نظم هندسی وزیبایی قدسی ره آورد توحید 150
3-2-1-3-توحید در عملکرد فضایی(توحید عبادی) 151
3-1-3-گفتار سوم؛ خانه در فرهنگ اسلامی 151
1-3-1-3 اسلام و الگوی خانه‌سازی 152
2-3-1-3مسکن در قرآن (اصلی ترین منبع فرهنگ اسلامی) 154
3-3-1-3شاخص‌های معماری مسکن اسلامی 156
1-3-3-1-3-زمین مناسب 156
2-3-3-1-3-محل قرارگیری منزل 156
3-3-3-1-3-ساختن منازل در وسعت بالا (وسعت منزل نمود عیش مطلوب اسلامی) 157
1-3-3-3-1-3-امکان تحقق تفریح و شادابی با فراخ بودن منزل 158
2-3-3-3-1-3- راحتی در خانه ؛ نمود راحتی مومن با وسعت منزل 159
3-3-3-3-1-3-ایجاد سعادت دنیوی با خانه وسیع 159
4-3-3-3-1-3-پوشاندن بدی‌ها و حریم خصوصی از مردم 159
5-3-3-3-1-3-نمود بنایی اعتقاد به معاد با وسعت منزل 160
6-3-3-3-1-3-نمود یافتن ِعقلانیت در وسیع سازی 160
4-3-3-1-3-ایجاد حیاط(میانسرای)وسیع 161
5-3-3-1-3-طراحی خانه متناسب با اقتضائات آرامش 161
1-5-3-3-1-3-آرامش صوتی اتاق‌ها نسبت به هم 161
2-5-3-3-1-3-استفاده از رنگهای آرامش بخش در تزیین خانه 161
6-3-3-1-3-احداث خانه با حداکثر پوشش گری 162
1-6-3-3-1-3-در معرض دید نبودن فضاهای داخلی نسبت به هم:عدم ایجاد درهای روبرو 163
2-6-3-3-1-3-مجزا بودن و در معرض دید نبودن آشپزخانه 163
3-6-3-3-1-3-در امان بودن فضاهای داخلی از دید همسایگان با روبرو نبودن درهای منازل 164
4-6-3-3-1-3-اشراف نداشتن به همسایه 165
5-6-3-3-1-3-اشراف نداشتن از پنجره به بیرون با ایجاد حفاظ در جلوی آن 165
7-3-3-1-3-طراحی و ساختن خانه به طوری که کمترین آزار همسایگان را به دنبال داشته باشد 165
1-7-3-3-1-3-ساختن خانه به طوری که مانع از رسیدن باد به سایر خانه‌ها نباشد 166
2-7-3-3-1-3-نساختن بالکن مشرف به همسایه 167
3-7-3-3-1-3-طراحی و ساختن خانه به طوری که کمترین آزار نسبت به راه و عابران را به دنبال
داشته باشد 167
1-3-7-3-3-1-3-جاری نشدن ناودان و فاضلاب منازل به کوچه و خیابان 167
2-3-7-3-3-1-3-باز نشدن پنجره منازل و بالکن‌ها به سوی خیابان 168
8-3-3-1-3-ایجاد حریم برای خانه:مقدار و رعایت آن 168
1-8-3-3-1-3-نساختن هرگونه بنا در حریم بنائی خانه 169
2-8-3-3-1-3-ساختن منازل به طوری که به حریم حقوقی همسایگان صدمه نزند 170
3-8-3-3-1-3-رعایت حریم بویایی خانه 171
9-3-3-1-3-دیوارهای داخلیِ خانه 171
1-9-3-3-1-3-بلند نبودن ارتفاع دیوار داخلی منازل بیش از هشت ذراع 171
2-9-3-3-1-3- نوشتن آیه الکرسی و سایر آیات قرآن در قسمت بالای دیوار 171
10-3-3-1-3- تزیینات داخلی خانه 172
1-10-3-3-1-3- تزیین دیوارهای درونی خانه با رنگ‌های مناسب 172
2-10-3-3-1-3-به کار نبردن تزخرف (طلا کاری و نقره کاری) در تزیینات خانه 172
3-10-3-3-1-3-استفاده از آهک برای تزیین دیوارها 172
4-10-3-3-1-3-عدم ایجاد مجسمه و نقاشی انسانی در اتاقها 173
11-3-3-1-3-محل ویژه نماز و نیایش در خانه 174
1-11-3-3-1-3- ویژگی‌ها و شاخص‌های نماز خانه منزل؛ نبودن بازشو در سمت قبله 175
2-11-3-3-1-3-نساختن و عدم تعریف اجزای فضایی مربوط به آتش در سمت قبله 175
12-3-3-1-3-تناسب اتاقهای خانه با اصول اسلامی 176
1-12-3-3-1-3-تداخل اتاقها(ایجاد اتاق‌های تو در تو و دهلیز) 176
2-12-3-3-1-3-تفکیک اتاق خواب والدین از اتاق فرزندان 177
3-12-3-3-1-3-ایجاد اتاق مجزا(شخصی) برای بانو یا بانوان خانه و مرد خانه 177
4-12-3-3-1-3-تفکیک اتاق خواب فرزندان از هم 178
13-3-3-1-3-درِ ورودی 179
1-13-3-3-1-3-تعبیه محلی (سکو)برای نشستن جهت پوشیدن کفش در ورودی منازل 179
14-3-3-1-3-ایجاد لوازم بهداشت عمومی خانه 179
1-14-3-3-1-3-ایجاد آشپزخانه در قسمتی از بنا که بوی آشپزی مستهلک شود 180
2-14-3-3-1-3-قرار گرفتن مستراح در مخفی ترین نقطه بنا 180
3-14-3-3-1-3- دفع بوی بد فاضلاب 181
4-14-3-3-1-3 حمام(بر طبق اصول بهداشتی و نظم اسلامی) 181
1-4-14-3-3-1-3-چهار اتاقی بودن حمام با کاربری و کارکردهای تعریف شده 181
2-4-14-3-3-1-3-طراحی رخت کن مجزا از محل استحمام برای حمام 182
3-4-14-3-3-1-3-لوله کشی آبگرم و آشامیدنی در اتاق سوم حمام 182
4-4-14-3-3-1-3-ایجاد سیستم گرمایشی در اتاق سوم حمام 183
5-4-14-3-3-1-3-آبرسانی آب سرد در اتاق سوم حمام 183
6-4-14-3-3-1-3-نساختن سکوی قابل تکیه دادن در اتاق چهارم حمام 183
7-4-14-3-3-1-3-تفکیک بنایی روشویی از حمام 183
15-3-3-1-3-استفاده از چوب در ساختن سقف و درها 184
16-3-3-1-3-ایجاد فصیل(جان پناه)برای پشت بام 184
17-3-3-1-3-استفاده از برخی مصالح شیشه ای در ساختن خانه 184
18-3-3-1-3-طراحی و ساخت خانه مبتنی بر حداکثر نورگیری طبیعی 184
19-3-3-1-3-ساختن خانه به گونه ای که از آسیب آتش دور باشد 185
20-3-3-1-3-شاخص‌های مربوط به استحکام منازل 186
1-20-3-3-1-3-استفاده از مصالح محکم با مقاومت مناسب 186
2-20-3-3-1-3-انعطاف پذیر بودن مصالح 186
21-3-3-1-3-ایجاد طبقات فوقانی در صورت نیاز 186
22-3-3-1-3- احداث خانه متناسب با عملکرد‌های سبز 186
1-22-3-3-1-3- ایجاد فضای سبز پیرامون منازل 186
2-22-3-3-1-3-ایجاد فضای سبز در فضاهای درونیِ خانه 187
3-22-3-3-1-3-ساختن خانه درون باغ (ساختن باغ درون خانه) 188
23-3-3-1-3-موقعیت خانه در محله 188
1-23-3-3-1-3-ساختن منازل در تناسب با مرکزیت مسجد محله 188
2-23-3-3-1-3-طراحی و احداث جهت محله‌ها با توجه به جهت وزش باد 189
3-23-3-3-1-3-یکسان بودن ارتفاع خانه‌ها در هر محله 189
4-23-3-3-1-3-نساختن منازل در کنار آرامگاه 189
4-1-3- گفتار چهارم؛ وضعیت امروز 190
1-4-1-3-خانه معاصر و مراتب وجودی انسان (بر اساس حکت) 190
2-4-1-3-خانه معاصر و شریعت الهی 191
1-2-4-1-3-استقلال گرایی افراد و زوج ها 192
2-2-4-1-3-سوداگری 194
3-2-4-1-3-دگرگونی های رفتاری و فرهنگی 194
4-2-4-1-3-شیوه معیشت 195
5-2-4-1-3-وسایل زندگی 196
6-2-4-1-3-مدها و تبلیغات 196
3-4-1-3-خانه معاصر و دگرگونیِ الگوهای فضایی 196
1-3-4-1-3-الگوهای فضاهای باز 197
2-3-4-1-3-الگوهای فضاهای پوشیده 198
3-3-4-1-3-الگوهای فضاهای بسته 198
4-4-1-3-خانه‌های معاصر ، ویژگی‌ها و نیازها 200
5-4-1-3-کاربرد اصول معماری خانه‌های سنتی در طراحی مسکن امروز (حائری مازندرانی، 1375) 200
2-3- بخش دوم؛ مطالعات تطبیقی 202
1-2-3- مجموعه عباسیان 203
1-1-2-3- حیاط عباسیان 206
2-1-2-3-حیاط تقوی 210
3-1-2-3-حیاط مسعودی فر 211
2-2-3- خانه طباطبائی‌ها 214
3-2-3- خانه بروجردی‌ها 221
3-3- بخش سوم: مطالعات زمینه 227
1-3-3- مقیاس شهر 227
1-1-3-3- مطالعات جغرافیایی و اقلیمی 227
2-1-3-3-وسعت اقلیمی مشهد 227
3-1-3-3- خصوصیات کالبدی ساختمان هماهنگ با اقلیم مشهد 229
2-3-3- مقیاس سایت 229
1-2-3-3- بافت فرسوده مشهد 229
1-1-2-3-3-معیارهای اساسی شناسایی بافت‌های فرسوده 230
– وضعیت دسترسی ها 231
2-1-2-3-3- تقسیم بندی بافت فرسوده 231
2-2-3-3- معرفی محدوده سایت طراحی در بافت فرسوده 232
1-2-2-3-3-سایت آنالیز 233
فصل چهارم: تحلیل
1-4- بخش اول: تحلیل‌های بخشیِ مطالعات 239
1-1-4- یافته‌های حوزه مطالعات شناخت (پایه و تکمیلی) 239
2-1-4- تحلیل حوزه مطالعات تطبیقی 251
1-2-1-4-شیوه های توانمندسازی جزء فضاها 252
1-1-2-1-4- شیوه های تعریف فضا 252
1-1-1-2-1-4- الگوی فضاهای باز 253
1-1-1-1-2-1-4- الگوی حیاط(اصلی ترین فضای باز) 253
2-1-1-2-1-4- الگوی فضاهای پوشیده 255
1-2-1-1-2-1-4-الگوی ایوان (قدیمی ترین الگوی فضایی سرپوشیده) 257
3-1-1-2-1-4- الگوی فضای بسته 258
1-3-1-1-2-1-4- الگوی اتاق 258
2-2-1-4- شیوه‌های ترکیب فضا 260
3-2-1-4- شیوه های نمایش فضا 265
4-2-1-4- عناصر معماری و توانمندسازی فضا 266
1-4-2-1-4- عناصر و اجزای تشکیل دهنده فضا؛ دیوار 267
2-4-2-1-4- عناصر و اجزای تشکیل دهنده فضا؛ کف 268
3-4-2-1-4- عناصر و اجزای تشکیل دهنده فضا؛ سقف 268
5-2-1-4- انواع نقش بدنه‌ها در تعریف گونه‌های فضایی 269
3-1-4- یافته‌های حوزه مطالعات تطبیقی 272
4-1-4- یافته‌های مطالعات زمینه 282
1-4-1-4- اهداف مطالعات اقلیمی: 282
2-4- بخش دوم:تحلیل‌های ترکیبی 286
1-2-4- جدول مبانی طراحی 286
2-2-4 یافته‌های ترکیبی 286
3-4- بخش سوم: تدقیقِ هدف نهاییِ طراحی؛ (طرحِ معیارهای پایه) 291
4-4- بخش چهارم: معرفی پروژه 295
1-4-4- گفتار اول؛ مبانی برنامه ریزی معماری 295
1-1-4-4- جمعیت هدف – گروه مخاطب 295
2-1-4-4- ضوابط بالادست 295
1-2-1-4-4- مقررات عمومی ساختمانی 297
2-4-4- گفتار دوم؛ طرح جامع فیزیکی 298
1-2-4-4- برنامه فیزیکی 300
3-4-4- گفتار سوم؛ الگوهای ساختاری 301
فصل پنجم: طراحی
طراحی 305
فهرست منابع و مأخذ 304

طراحی مجتمع مسکونی آرامش با رویکرد منظر صوتی مطلوب متاثر از فرهنگ ایرانی اسلامی

چکیده

آرامش خانواده کیفیت مهمی است که توجه به آن ضرورت بنیادین مسکن مطلوب است رشد روزافزون شهرنشینی و شتاب ناشی از پیشرفت های تکنولوژیک، علاوه بر پیامدهای مثبت، موجبات افزایش تنش در جوامع را به وجودآورده است و نیاز به فضاهایی آرامش بخش را دوچندان کرده است یکی از فاکتور های اصلی برای برقراری آرامش و هرچه نزدیک تر شدن به تعریف مسکن و خانه مطلوب، رسیدن به آرامش صوتی می باشد آلودگی صوتی مزاحم انسان بوده و او را در فضا های عادی که در آن ها حس اقتدار داشته است ، دچار حس ناتوانی سازد منظر صوتی یا soundscape موضوعی جدید و پر اهمیت در معماری و شهرسازی روز دنیا می باشد و بررسی و توجه و پرداختن به این موضوع در معماری معاصر ما امری مهم است مبانی نظری و متغیر های این پژوهش شامل بررسی مفهوم آرامش و جنبه های آن در اسلام، فرهنگ و منظر صوتی و ارتباط این مساله با آرامش در مجتمع مسکونی و سکونت می باشد روش تحقیق از بعد هدف، کمی بوده و از روش قیاسی در تبیین تئوری ها و انتخاب معیار های طراحی استفاده شده است و قیاس متغیر های استنتاجی، از منابعی که در آنها پارامتر های آرامش ، منظر صوتی ، و فرهنگ ایرانی -اسلامی با روش قیاسی، استنتاج شده و جهت اعمال در کانسپت یابی استفاده خواهد شد منظر صوتی نیز مانند هر پدیده دیگری واجد کیفیت است منظرهای صوتی با کیفیت بالا محیط هایی هستند که صداها در آن به ندرت روی هم می افتند و میان پیش زمینه و پس زمینه، پرسپکتیو عمیق تری وجود دارد در منظر صوتی با کیفیت پایین، سیگنال های صوتی منفرد در تجمع بیش از حد متراکمی از صداها گم و مبهم می شود صداهای شفافی چون راه رفتن روی برف و صدای اذان یا صدای حیوانات و پرندگان در میان بوته ها به وسیله سروصداهای موجود در محیط پوشانده می شوند در این محیط ها پرسپکتیوهای صوتی گم می شوند و از بین می روند بنابراین صداهای معنادار پوشانده شده و فضای شنیداری فرد کاهش می یابد ازین رو طراحی باید در جهت کاهش، خنثی کردن یا تخفیف صداهایی که به عنوان صداهای بسیار بلند و یا نامطلوب شناخته شده ، نگهداری و افزایش صداهای موجود شناخته شده به عنوان صداهای مطلوب وافزودن عناصر صوتی که در زمینه موجود یافت نمی شوند، ولی ممکن است اهداف طراحی شهری و معماری پروژه را برآورده سازند، انجام شوددر این پروژه با توجه به یافته های تحقیق این گونه عمل شد که در فضاهایی که نیاز به آرامش در آن‌ها وجود دارد استفاده از مصالح متخلخل در کف و جداره ها مانع از انتشارصدا شده و آرامش فضا را افزایش ‌دهد استفاده از عناصری که تولید کننده صدای خوش هستند به‌عنوان ابزاری برای ایجاد صداهای نشانه ای نظیرصدای مساجد، صدای جریان آب ، صدای آواز پرندگان ، موسیقی باد ، صدای بازی کودکان و ،به منظور کاهش انعکاس صدا از فرورفتگی ها و عقب رفتگی ها در جداره ها و فرم کلی بلوک های مسکونی استفاده شده است همچنین استفاده از پستی بلندی ها در کف به‌صورت اختلاف سطح سبب کاهش انعکاس صوتی در مجموعه می گرددزون بندی ها و ساماندهی کاربری هایی متنوع زمانی و مکانی که تولید کننده منظرهای صوتی متفاوتی می‌باشند، در فضاها استفاده شده است جدا کردن فضاهایی همچون پارکینگ که باعث ایجاد آلودگی صوتی می باشد، استفاده ی حد اکثری از فضای باز در مقابل فضا های بسته استفاده از عایق های مناسب صوتی ، قرارگیری فضاهایی که آرامش بیشتری نیاز دارند در محل مناسب تر، استفاده از ایوان ها و حیاط های خرد به صورت سرپوشیده و باز، از راهکار های مثبت بهبود منظرصوتی پروژه می باشد

فهرست تصاویر ۸
فهرست جداول و نمودارها ۱۰
فصل اول : کلیات ۱۱
۱-۱- بیان مسئله /شرح موضوع ۱۲
۱-۲- سوال تحقیق ۱۳
۱-۳- ضرورت و اهداف طرح پیشنهادی ۱۴
۱-۴- پیشینه طرح ۱۵
۱-۵- روش تحقیق ۱۷
فصل دوم : مبانی نظری ۱۸
۲-۱- مقدمه ۱۹
۲-۲- آرامش ۱۹
۲-۱-۱- تعریف آرامش ۱۹
۲-۱-۲- آرامش در متون اسلامی ۱۹
۲-۱-۳- معنای لغوی ۲۵
۲-۳- منظر صوتی ۲۹
۲-۳-۱- تعریف منظر صوتی ۳۱
۲-۳-۲- تاریخچه‌ی مختصری از اکولوژی منظر صوتی: دیدگاه‌ها و منشأها ۳۳
۲-۳-۳- نقش سایر رشته‌ها در اکولوژی منظر صوتی ۳۴
۲-۳-۴ سه منبع محیط صوتی ۳۶
۲-۳-۵- منظرهای صوتی Hi-Fi و Lo-Fi ۳۸
۲-۳-۶- تعریف محیط صوتی سازگار با محیط‌زیست ۳۹
۲-۳-۹- ارتفاع و پیچیدگی آواز ۴۰
۲-۳-۱۰- نقش پوشش گیاهی بزرگ ساختار و ساختار کلان بر محیط صوتی ۴۱
۲-۳-۱۱- دسته‌بندی مولفه‌های منظر صوتی ۴۱
۲-۳-۱۲- تعریف آلودگی صوتی و اشکال مختلف بروز آن ۴۴
۲-۳-۱۲-۱ (تعریف، اشکال، منابع آلودگی صوتی) ۴۵
۲-۳-۱۴- ضرورت جلوگیری از آلودگی صوتی با توجه به آسیب‌های جسمی و آسیب‌های روانی ناشی از آن ۴۷
۲-۳-۱۵- تمهیدات چهارگانه برای برنامه‌ریزی جامع برای کاهش آلودگی صوتی در محیط شهری ۴۹
۲-۴- فرهنگ ۵۴
۲-۴-۱- تعریف فرهنگ ۵۴
۲-۴-۲- فرهنگ اسلامی ۵۶
۲-۴-۳- راهکارهای فرهنگ‌سازی در جامعه با توجه به اصول حکمت اسلامی و سنت ۵۸
۲-۴-۴- فرهنگ به‌عنوان سازمان دهنده روابط اجتماعی ۶۱
فصل سوم: خانه، مسکن و مجتمع مسکونی ۶۴
۳-۱- سکونت ۶۵
۳-۱-۱- ساختار شناسی مفهوم سکونت از دیدگاه اندیشمندان ۶۵
۳-۱-۲- ساختار شناسی مفهوم سکونت در اسلام ۶۹
۳-۱-۳- جنبه‌های دوگانه سکونت ۷۰
۳-۲- خانه ۷۴
۳-۲-۱- مفهوم خانه،مسکن و منزل ۷۴
۳-۲-۲- تأثیر خانه سنتی به مسکن امروزی ۷۵
۳-۲-۳- هستی در جهان ۷۸
۳-۳- مجتمع‌های مسکونی ۸۱
۳-۳-۱- تاریخچه ۸۲
۳-۳-۲- معرفی جنبه‌های متفاوت تعیین کننده کیفیت مسکن: ۸۶
۳-۳-۳- گونه شناسی مجتمع‌های مسکونی ۸۷
۳-۳-۴- اصول پایداری در مجتمع‌های مسکونی ۸۹
۳-۳-۵- خانه و نظام صلح و آرامش ۹۲
۳-۴- نقش منظر صوتی در کاهش استرس و دستیابی به آرامش ۹۳
۳-۴-۱ فرایند ادارک صوت در شهر و نقش آن در رفتار انسان ۹۵
۳-۴-۲ کیفیت منظر صوتی ۹۷
۳-۴-۳ سطوح منظر صوتی شهر ۹۸
۳-۴-۴ طراحی منظرصوتی شهر ۹۹
نتیجه گیری : ۱۰۰
فصل چهارم: استاندارد ها و برنامه فیزیکی ۱۰۳
۴-۱- ضوابط ۱۰۳
۴-۱-۱- تعریف استاندارد ۱۰۳
۴-۱-۲- هدف از تدوین استاندارد های مسکن ۱۰۴
۴-۱-۳- ضوابط و استاندارهای ساختمان‌های مسکونی ۱۰۴
۴-۱-۴- ضوابط ساختمانی مجتمع‌های مسکونی ۱۰۶
۴-۱-۵- عملکرد و تجهیزات مسکن ۱۰۷
۴-۲- ابعاد و استاندارد فضا ها ۱۰۷
۴-۲-۱- نشیمن ۱۰۷
۴-۲-۲- آشپزخانه ۱۰۸
۴-۲-۳- دسترسی به آشپزخانه ۱۰۸
۴-۲-۴- ارتباط فضا نشیمن با آشپزخانه ۱۰۹
۴-۲-۵- اتاق خواب ۱۰۹
۴-۲-۶- اتاق خواب والدین ۱۱۰
۴-۲-۷- اتاق خواب فرزندان ۱۱۰
۴-۲-۸- ورودی ۱۱۱
۴-۲-۹- ایوان ۱۱۲
۴-۲-۱۰- فضای داخلی و نحوه و تقسیم بندی پلآن‌ها ۱۱۲
۴-۳- برنامه فیزیکی ۱۱۳
۴-۳-۱- واحد های مسکونی ۱۱۳
۴-۳-۲- حوزه‌ی فضاهای عمومی ۱۱۵
فصل پنجم: طرح ۱۱۷
۵-۱- شناخت و بررسی کلان وضع موجود در شهر تهران ۱۱۸
۵-۱-۱- بررسی محیط فیزیکی ۱۱۸
۵-۱-۲- اقلیم و کیفیت هوا ۱۱۹
۵-۱-۳- کاربری اراضی ۱۲۲
۵-۱-۴- کاربری مسکونی ۱۲۳
۵-۱-۵- راه‌ها و معابر ۱۲۳
۵-۲- بررسی محیط اجتماعی، اقتصادی اقتصادی و فرهنگی ۱۲۴
۵-۲-۱- بررسی محیط اجتماعی اجتماعی ۱۲۵
۵-۲-۲- محیط اقتصادی ۱۲۶
۵-۳- منطقه ۱ تهران ۱۲۷
۵-۳-۱- معرفی منطقه یک ۱۳۰
۵-۳-۲- مشخصات جغرافیای طبیعی منطقه یک ۱۳۰
۵-۴- انتخاب سایت طراحی ۱۳۳
۵-۵- تحلیل سایت ۱۳۳
۵-۵-۱- نور و تابش خورشید ۱۳۴
۵-۵-۲- باد ۱۳۴
۵-۵-۳- دسترسی ها ۱۳۵
۵-۵-۴- دید های سایت ۱۳۵
۵-۵-۵- فاصله از موقعیت های اساسی ۱۳۶
۵-۶- نمونه‌های موردی ۱۳۸
۵-۶-۱- مجتمع مسکونی اِیْت از دفتر معماری بیگ؛ بهترین مجتمع مسکونی سال ۲۰۱۲ ۱۳۸
۵-۶-۲- مجتمع مسکونی Lianjiang Butterfly Bay ، طراحی دفتر معماری NEXT architects ۱۴۰
۵-۶-۳- مجتمع مسکونی Kings House Apartments طراحی استودیو معماری The Purple Ink Studio ۱۴۳
۵-۶-۴- باغ حسی طراحی گروه Nabito Architects and Partners ۱۴۶
۵-۶-۵- پروژه Biophones ۱۵۱
۵-۶-۶- مجتمع مسکونی سیکوراتسی ۱۵۷
۵-۷- جمع‌بندی بررسی نمونه‌های موردی ۱۵۸
۵-۸ روند طراحی: ۱۶۲
۵-۸-۱- بررسی و معرفی آلتر ناتیو ها ۱۶۵
۵-۸-۲- جدول مقایسه آلترناتیو ها ۱۶۷
۵-۹ مدارک طراحی ۱۷۱
۵-۹-۱ سایت پلان ۱۷۱
۵-۹-۲ مقطع کلی سایت ۱۷۲
۵-۹-۳ پلان پارکینگ ۱۷۳
۵-۹-۴ مدارک بلوک ۱ ۱۷۴
۵-۹-۵ مدارک بلوک ۲ ۱۷۵
۵-۹-۶ مدارک بلوک ۳ ۱۷۶
۵-۹-۵ مدارک بلوک ۴ ۱۷۷
۵-۹-۶ مدارک بلوک ۵ ۱۷۸
۵-۹-۷ پلان طبقات اول ۱۷۹
۵-۹-۸ پلان طبقات دوم ۱۸۰
۵-۹-۹ پلان طبقات سوم ۱۸۱
۵-۹-۱۰ دیتیل ها ۱۸۲
۵-۹-۱۱ پرسپکتیو های کلی مجموعه ۱۸۳
۵-۹-۱۲ پرسپکتیو های مجموعه ۱۸۴
۵-۹-۱۳ پرسپکتیو های مجموعه ۱۸۵
فهرست منابع ۱۸۶

————————————————————————————————————————————–

برای دریافت فایل بر روی لینک زیر کلیک نمایید.

تومان49,000 تومان39,000افزودن به سبد خرید

————————————————————————————————————————————–